Etiket arşivi: Tanrıça Artemis

Şiddet 11 | Ritüellerdeki Şiddet 3 |Kurban Olarak İnsan 2

  • Savaş tanrısı adına yapılan savaşlarda şiddet, toplum üzerinde yüceltici ve yükseltici bir rol oynardı.
  • 14. ve 16. yüzyıllar arasında yaşamış bir Orta Amerika halkı olan Aztekler, güneşin gökteki seyrine devam edebilmesi için kurban kanıyla beslenmesi gerektiğine inanırlardı. Kendini kurban etme, kendi bedenini keserek veya delerek kanatmak, Aztekler arasında yaygındı. Bu, tanrılara kan sunmanın bir yoluydu.
  • Aztekler, başında bir rahibin bulunduğu ritüel savaşlar yaparlardı. Bu savaşlardaki kitlesel öldürme eylemleri dinsel edimlerdi. Amacı, şiddetin kontrolden çıkmasını sağlamaktı, aracı ise şiddetti.
  • Meksika’da, mısırın tüm bir yaşam sürecinden geçtiği düşünülerek, mısır dikildiğinde yeni doğmuş bebekleri, filiz verdiğinde biraz daha büyük çocukları, mısırın yetişme zamanında yaşlı erkekleri kurban ederlerdi.
  • Meksika’da tanrı kılığına sokulan kişiye bir yıl özen gösterilir, sonra tapınakta şölenle rahip tarafından, taş bir bıçakla göğsü kesilerek kalbi güneşe sunulur; başı daha önceki kurbanların kafatasları arasına konur, kol ve bacak etleri soyluların masasına sunulurdu. Yerine hemen bir başka delikanlı seçilirdi. Öldürülen tanrının hemen yaşama geri döndüğüne inanılırdı.
Eski Chichen Itza, Kafatası Tapınağı, Meksika. Bir Maya (550-900) yerleşimi olan Eski Chichen Itza’da bir insan kurban etme kuyusu da görmüştük. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Eski Chichen Itza, Kafatası Tapınağı, Meksika.
Bir Maya (550-900) yerleşimi olan Eski Chichen Itza’da bir insan kurban etme kuyusu da görmüştük.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Mayalar kendi kanlarını döktüklerinde tanrılarla temasa geçtiklerine ve yiğitliklerini gösterdiklerine inanırlardı.
  • Kutsal olduğu düşünülen kişilerin öldürülme töresi dünyanın birçok yerinde geçerliydi.
  • Sakız ve Bozcaada’daki Dionysos törenlerinde insan kurban edilirdi.
  • Ekvador Kızılderilileri tarlalarını ektiklerinde insan kanı döker, erkeklerin kalplerini kurban olarak sunarlardı. Bu kurban verilmezse ürünlerinin tamamen yok olacağını düşünürlerdi. Kurban töreni bitince halk tarlasını ekmeye başlardı.
  • Batı Afrika’da, Gine’de, Hindistan’da bir Dravidyen halk olan Gond’larda ve Khond’larda, Bengal’de toprağa insan kurbanlar sunulur, kurbanların parçaları farklı tarlalara gömülürdü.
  • Başkasının ruhunu kendisininkiyle birleştirmek için o kişinin kalbi, gözü veya bazı yerlerde de safrası yenirdi.
  • Avustralya yerlileri cesaret kazanmak için cesur insanların kalbini ve ciğerini yerlerdi.
  • Antik Yunanlar, insan kurbanetmezlerdi. Troya Savaşı öyküsünde, Yunan komutan Agamemnon, kızı İfigenia’yı Tanrıça Artemis’e kurban etmek zorunda kalmıştı, ama, efsanenin bazı versiyonlarında İfigenia son dakikada kurtuluyordu.
  • Daha sonra, gerçekten öldürme töresi yerine yalandan öldürme uygulaması konmuştur. Yalandan öldürme, bir tasvir üzerinde gerçekleştirilirdi.
  • Greklerde tanrılara kurban verme 6. yüzyılda İmparator Justinyen tarafından yasaklanana kadar devam etmiştir.

 

Libya 22 Trablus 7 Kale ve Cemahiriye Müzesi 2

Leptis Magna’dan Apollo. Praxiteles’in yapmış olduğu Delphi Apollosu’nun kopyası. Başı, İmparator Hadrianus’un sevgilisi Antonius’un başı. Antonius, imparatora seyahatinde eşlik ederken, Nil’de kuşku uyandırıcı şekilde ölmüştü. Antonius’un ölümüyle ilgili teoriler, kaza sonucu ölümden, ritüel intihara çok geniş bir yelpazede değerlendirilmiş. Antonius hakkında Bitinya’da (Kocaeli) doğmuş olmasından başka bir şey bilinmemekte. Hadrianus onun ölümüyle yasa boğulmuş, İmparatorluğun her yerinde villalara, mabetlere, hamamlara heykelleri dikilmiş, adına tapınaklar yapılmış. Kuzey Afrika kıyılarında ona ait bir kült oluşmuş. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Leptis Magna’dan Apollo.
Praxiteles’in yapmış olduğu Delphi Apollosu’nun kopyası. Başı, İmparator Hadrianus’un sevgilisi Antonius’un başı. Antonius, imparatora seyahatinde eşlik ederken, Nil’de kuşku uyandırıcı şekilde ölmüştü. Antonius’un ölümüyle ilgili teoriler, kaza sonucu ölümden, ritüel intihara çok geniş bir yelpazede değerlendirilmiş. Antonius hakkında Bitinya’da (Kocaeli) doğmuş olmasından başka bir şey bilinmemekte. Hadrianus onun ölümüyle yasa boğulmuş, İmparatorluğun her yerinde villalara, mabetlere, hamamlara heykelleri dikilmiş, adına tapınaklar yapılmış. Kuzey Afrika kıyılarında ona ait bir kült oluşmuş.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  Jebel Akakus’tan kaya resimleri. Akakus, Cezayir Libya sınırında, 250 km boyunca devam eden, 50 km genişliğinde bir dağ silsilesi. Akakus’ta hem çizilmiş, hem kayaya oyulmuş resimler var. Bu miras, 1955 yılında bulundu. Burada bulunan resimler devirlere ayrılıyor: Savannah Period (Step Dönemi) MÖ 11. yüzyıl. Sahra önceden step (savannah) idi. MÖ 8500’lerde Sahra’da ıslak, tropik iklim varmış. Çöl, MÖ 4000’li yıllarda oluşmuş. Round Heads Period (Yuvarlak Kafalar Dönemi) MÖ 9000. Bu dönemde sadece yuvarlak kafalar çizmişler, yüz yapmamışlar, göz, burun vs resmetmemişler. Pastoral Period (Doğa Dönemi) MÖ 7000; Horse Period (At Dönemi) MÖ 3500; Camel Period (Deve Dönemi) MÖ 2000 gibi. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu


Jebel Akakus’tan kaya resimleri. Akakus, Cezayir Libya sınırında, 250 km boyunca devam eden, 50 km genişliğinde bir dağ silsilesi. Akakus’ta hem çizilmiş, hem kayaya oyulmuş resimler var. Bu miras, 1955 yılında bulundu. Burada bulunan resimler devirlere ayrılıyor: Savannah Period (Step Dönemi) MÖ 11. yüzyıl. Sahra önceden step (savannah) idi. MÖ 8500’lerde Sahra’da ıslak, tropik iklim varmış. Çöl, MÖ 4000’li yıllarda oluşmuş. Round Heads Period (Yuvarlak Kafalar Dönemi) MÖ 9000. Bu dönemde sadece yuvarlak kafalar çizmişler, yüz yapmamışlar, göz, burun vs resmetmemişler. Pastoral Period (Doğa Dönemi) MÖ 7000; Horse Period (At Dönemi) MÖ 3500; Camel Period (Deve Dönemi) MÖ 2000 gibi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Cyrene’deki Roma Hamamı’nın soğukluk bölümünden Üç Güzeller. Efsaneye göre yeryüzündeki ilk güzellik yarışması Yunan Tanrıçaları Hera, Aphrodite ve Athena arasında yapılmıştır. Kral Peleus ile deniz perisi Thetis’in düğününe çağrılmayan Fesatlık Tanrıçası Eris, düğüne davetsiz olarak gidip ortaya üzerinde “en güzele” yazan bir altın elma atar. Zeus en güzeli seçmesi ve elmayı ona vermesi için Troya Kralı Priamos’un oğlu Paris’i (o sırada çobandır) görevlendirir. Paris de, kendisine dünyanın en güzel kadınının yani Sparta Kralı Menelaos’un karısı Helena’nın aşkını sunan Aphrodite’i seçer. Tarih boyunca bu üçlüyü işleyen pek çok eser yapılmıştır. Libya’da Cemahiriye Müzesi’nden başka Sabratha’nın tiyatrosunda da Üç Güzeller’i gördük. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Cyrene’deki Roma Hamamı’nın soğukluk bölümünden Üç Güzeller.
Efsaneye göre yeryüzündeki ilk güzellik yarışması Yunan Tanrıçaları Hera, Aphrodite ve Athena arasında yapılmıştır. Kral Peleus ile deniz perisi Thetis’in düğününe çağrılmayan Fesatlık Tanrıçası Eris, düğüne davetsiz olarak gidip ortaya üzerinde “en güzele” yazan bir altın elma atar. Zeus en güzeli seçmesi ve elmayı ona vermesi için Troya Kralı Priamos’un oğlu Paris’i (o sırada çobandır) görevlendirir. Paris de, kendisine dünyanın en güzel kadınının yani Sparta Kralı Menelaos’un karısı Helena’nın aşkını sunan Aphrodite’i seçer.
Tarih boyunca bu üçlüyü işleyen pek çok eser yapılmıştır. Libya’da Cemahiriye Müzesi’nden başka Sabratha’nın tiyatrosunda da Üç Güzeller’i gördük.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

İki Tanrıça Artemis heykeli yan yana. Roma'daki adı Diana, Zeus ile Leto’nun kızı, Apollon’un ikizi. Soldaki, Efes Artemisi gibi bol memelidir. Bu, tanrıçanın bütün tabiatı dölleyen bir tanrıça gibi düşünülerek tapınılmasından doğan külte ait bir betimlemesidir. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

İki Tanrıça Artemis heykeli yan yana. Roma’daki adı Diana, Zeus ile Leto’nun kızı, Apollon’un ikizi.
Soldaki, Efes Artemisi gibi bol memelidir. Bu, tanrıçanın bütün tabiatı dölleyen bir tanrıça gibi düşünülerek tapınılmasından doğan külte ait bir betimlemesidir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Dört Mevsim adlı mozaik tablo. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Dört Mevsim adlı mozaik tablo.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu