Etiket arşivi: Tamazight

Libya 43 Geryan

Geryan, Jebel Nefusa (Batı Dağları) eteğinde, Trablus’un 80 km güneyinde, Libya’nın kuzeybatısında bir kasaba. 1912 yılında İtalyanların eline geçen Geryan, İtalyan sömürgesinin önemli bir merkeziydi. Zeytinyağı üretimi, değirmencilik, halıcılık ve çanak-çömlek yapımı başlıca ekonomik etkinlikler.

Tüften oyma yeraltı evi. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Tüften oyma yeraltı evi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Libyalı Arapların çoğunun kökeni Bedevi ve Berberi topluluklara dayanır. Geçmişte ülkenin başlıca etnik topluluğu olan Berberiler, büyük ölçüde Araplaşmıştır.
  • Libya’nın resmi dili Arapça olduğu gibi halk arasından da %80′in üzerinde bir oranla Arapça; Arapça’nın ağız ve lehçeleri konuşulmaktadır.
  • Ülkenin geriye kalanı olan %20′si ise Hami dil ailesine bağlı özgün Berberi Dili olan Tamazight dilini konuşmaktadır. Bu Berberilerin çoğu aynı zamanda Arapça da konuşur.
  • 643 yılında günümüz Libya topraklarına gelen Araplar, iç kesimdeki Berberi direnişini ancak 60 yılda kırabilmişlerdir.
  • 8. yüzyılda İslamiyet’i kabul eden Berberilerin büyük bölümü Harici mezhebini benimsedi. Harici ayaklanmaları Emeviler’ in güç kaybetmesinde önemli rol oynadı; Abbasiler zamanında da Berberi kabileleri başına buyruk olmayı sürdürdü. 11. yüzyılda Fatımiler’in desteğiyle başlayan geniş çaplı Bedevi istilaları yaşandı, yerel düzeyde çeşitli kabileler egemenlik sağladı. 13. yüzyılda, Hafsi egemenliği döneminde, Kuzey Afrika’daki Berberi hanedanları arasında ve Araplarla çatışmalar yaşandı.
  • Berberi devletleri öteden beri korsanlıkla Avrupa devletlerine ve ABD’ye ait ticaret gemilerinden vergiler alıyordu. Jefferson yönetimi 1801’de Trablus karasularına bir filo gönderdi.  Berberi devletlerin Akdeniz’deki korsanlık eylemleri nedeniyle, 1801-1805 tarihleri arasında ABD ile Trablus arasında savaş çıkmıştır. Trablus pes etmiş, ancak diğer Berberi devletleri 1816’ya kadar ticaret gemilerinden vergi almayı sürdürmüştür.
Kasr el Hac. Bu silo, 12. yüzyıldan kalma. 114 odası var. Bu sayı, 114 sureye karşılık geliyor. Silonun üst katları hububat, alt katı zeytinyağı depolamak için yapılmış. Burası bir Berberi mimarisi örneği. Siloyu yaptırtan şeyh, depo kiralamadan para almamış, üründen pay almış. Elde ettiği gelirle insanları Mekke’ye hacca göndermiş. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Kasr el Hac. Bu silo, 12. yüzyıldan kalma. 114 odası var. Bu sayı, 114 sureye karşılık geliyor. Silonun üst katları hububat, alt katı zeytinyağı depolamak için yapılmış. Burası bir Berberi mimarisi örneği. Siloyu yaptırtan şeyh, depo kiralamadan para almamış, üründen pay almış. Elde ettiği gelirle insanları Mekke’ye hacca göndermiş.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Nalut. Hayalet Köy. Bu dağ köyü de bir Berberi mimarisi örneği. 1960’larda kale yıkılınca köyü boşaltmışlar. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Nalut. Hayalet Köy. Bu dağ köyü de bir Berberi mimarisi örneği. 1960’larda kale yıkılınca köyü boşaltmışlar.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

900-1200’lü yıllardan kalma zeytinyağı üretim aletleri ve bir değirmen. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

900-1200’lü yıllardan kalma zeytinyağı üretim aletleri ve bir değirmen.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Köyün minaresi. Dağda, Kuba’daki gibi, “Zafere dek her daim devrim” yazıyormuş. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Köyün minaresi. Dağda, Kuba’daki gibi, “Zafere dek her daim devrim” yazıyormuş.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Tavanlarda kabartma yazılar var. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Tavanlarda kabartma yazılar var.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu