Etiket arşivi: Sokak Sanatı

Çağdaş Sanata Varış 293|Sokak Sanatı 4

Banksy, 10 yıldır başta İngiltere olmak üzere farklı ülkelerde yaptığı çarpıcı duvar resimleriyle ünlenen bir sanatçı.  Gerçek kimliği yakın zamana kadar bilinmiyordu. Banksy, eserlerinde kullandığı imzası.  Sanatını bir iletişim aracı olarak kullanan sanatçı, iletmek istediği birçok politik ve sosyal mesajı dünyanın en kalabalık şehirlerinde herkesin görebileceği alanlarda veriyor. Kendi ifadesiyle gerilla sanatçısı olan Banksy, çalışmalarında savaş karşıtı, çevreci, hayvan haklarını savunan ve tüketim çılgınlığını eleştiren mesajlar vermektedir. Çağdaş dönemde, sokak sanatçılarının eserleri açık artırmalarda yer buluyor. Banksy’nin çalışmaları, dünyanın dört bir yanındaki Çağdaş Sanat örneklerinin profesyonel koleksiyoncuları ve alıcıları, Hollywood ünlüleri tarafından koleksiyonlara dahil ediliyor. 2007 yılında Banksy’nin imzasını taşıyan çalışmalar açık artırmada 500.000 Sterline satılmıştı. İngiliz sokak sanatçısı Banksy'nin 2006'da İsrail'in Batı Şeria'da ördüğü duvar üzerine çizdiği resim, İsrail'deki sert güvenlik tedbirlerini eleştiriyor, İsrail askeri tarafından kimlik kontrolüne tabi tutulan bir eşeği gösteriyordu. Duvar resmi, üzerine çizildiği 4 tonluk duvar parçasıyla birlikte 2015’te ABD'de müzayedeye kondu. ABD’den önce, Londra'da sergilendi. Eserin taban fiyatı 700 bin dolar idi. Banksy, hicvettiği düzen tarafından baş tacı ediliyor. Fotoğraf:www.sabah.com.tr

Banksy, 10 yıldır başta İngiltere olmak üzere farklı ülkelerde yaptığı çarpıcı duvar resimleriyle ünlenen bir sanatçı.
Gerçek kimliği yakın zamana kadar bilinmiyordu. Banksy, eserlerinde kullandığı imzası.
Sanatını bir iletişim aracı olarak kullanan sanatçı, iletmek istediği birçok politik ve sosyal mesajı dünyanın en kalabalık şehirlerinde herkesin görebileceği alanlarda veriyor.
Kendi ifadesiyle gerilla sanatçısı olan Banksy, çalışmalarında savaş karşıtı, çevreci, hayvan haklarını savunan ve tüketim çılgınlığını eleştiren mesajlar vermektedir.
Çağdaş dönemde, sokak sanatçılarının eserleri açık artırmalarda yer buluyor. Banksy’nin çalışmaları, dünyanın dört bir yanındaki Çağdaş Sanat örneklerinin profesyonel koleksiyoncuları ve alıcıları, Hollywood ünlüleri tarafından koleksiyonlara dahil ediliyor. 2007 yılında Banksy’nin imzasını taşıyan çalışmalar açık artırmada 500.000 Sterline satılmıştı.
İngiliz sokak sanatçısı Banksy’nin 2006′da İsrail’in Batı Şeria’da ördüğü duvar üzerine çizdiği resim, İsrail’deki sert güvenlik tedbirlerini eleştiriyor, İsrail askeri tarafından kimlik kontrolüne tabi tutulan bir eşeği gösteriyordu. Duvar resmi, üzerine çizildiği 4 tonluk duvar parçasıyla birlikte 2015’te ABD’de müzayedeye kondu. ABD’den önce, Londra’da sergilendi. Eserin taban fiyatı 700 bin dolar idi.
Banksy, hicvettiği düzen tarafından baş tacı ediliyor.
Fotoğraf:www.sabah.com.tr

Ten (Skin), Mehmet Ali Uysal, 2010. Bu çalışma, The Independent’ın “Dünyanın En İyi 10 Kamusal Sanat Örneği” listesine üçüncü sırada yer aldı. Uysal’ın bu işi, Belçika’nın Liege kentinde. Fotoğraf:www.ignant.de

Ten (Skin), Mehmet Ali Uysal, 2010.
Bu çalışma, The Independent’ın “Dünyanın En İyi 10 Kamusal Sanat Örneği” listesine üçüncü sırada yer aldı. Uysal’ın bu işi, Belçika’nın Liege kentinde.
Fotoğraf:www.ignant.de

Fransa’da, Le Puy-en-Velay’da Fransız sokak sanatçısı Patrick Commecy ve ekibi tarafından resimlenmiş bir binanın duvarı ve öncesi. Hipergerçekçi resimler yapan sanatçının Fransa’nın çeşitli bölgelerinde genellikle edebi karakterleri kullanarak ve renklendirerek dönüştürdüğü pek çok sıkıcı ve çirkin bina var. Karakterler o mahallede yaşamış tanınan kişiler ya da sanatçılar, politikacılar, ünlüler, bilim adamları olabiliyor. Bazen de binanın cephesine üç boyutlu ağaçlar çizerek betonu doğa ile yakınlaştırma çalışmaları yapıyor. Fotoğraf:www.amusingplanet.com

Fransa’da, Le Puy-en-Velay’da Fransız sokak sanatçısı Patrick Commecy ve ekibi tarafından resimlenmiş bir binanın duvarı ve öncesi. Hipergerçekçi resimler yapan sanatçının Fransa’nın çeşitli bölgelerinde genellikle edebi karakterleri kullanarak ve renklendirerek dönüştürdüğü pek çok sıkıcı ve çirkin bina var. Karakterler o mahallede yaşamış tanınan kişiler ya da sanatçılar, politikacılar, ünlüler, bilim adamları olabiliyor. Bazen de binanın cephesine üç boyutlu ağaçlar çizerek betonu doğa ile yakınlaştırma çalışmaları yapıyor.
Fotoğraf:www.amusingplanet.com

 

 

Çağdaş Sanata Varış 292|Sokak Sanatı 3

  • Grafiti sanatçısı Shepard Fairey zaman içinde yüksek bir ticari başarı elde etti: Farklı tarzlara hitap eden bir giyim markası, bir galeri ve bir yaratımcı marka ajansı kurdu.
  • 2006 yılında New York’ta ortaya çıkan ve Swoon, Shepard Fairey, Banksy gibi sanatçıların sokak resimlerine boya atan Splashers denen bir grup türemişti. Onlar bu tür sokak sanatçılarına galeri sahipleri ve eleştirmenler için yemlik diyor; bir zamanlar Sokak Sanatı olan eserlerin müzelere ya da reklam dünyasına girmesini “burjuva sponsorlu isyan” olarak değerlendiriyorlardı. Onları, hem politik açıdan etkisiz, hem de inanılmaz kazançlı olmakla suçluyorlardı. Sokak Sanatının sokaklara ait olduğunu, ondan türeyen stüdyo sanatının farklı bir şey olduğunu, dolayısıyla alınıp satılabileceğini söyleyerek eleştirenler çok.
  • Sanatını Public Art (Halk Sanatı) olarak tanımlayan Richard Humleton’un New York, Milano ve Londra’da düzenlediği Sokak Sanatının Babası adlı sergisine Georgio Armani sponsor olmuştu.
  • Los Angeles’taki sergiye Nike ve Levi’s ana sponsor oldular; arkasına sokak sanatçılarının desen çizmiş olduğu, sınırlı sayıda üretilmiş Levi’s montlar sergi süresince yüksek fiyatla satışa sunuldu.
  • 2008 yılında sokak sanatçılarına kategorik olarak yer veren ilk Urban Art (Şehir Sanatı) satışları başladı. Böylece Sokak Sanatı ana akıma yaklaşmaya başladı. İlk sergide bir tablo hariç eserlerin tümü satıldı.
2009 yılında Turner Ödülü bir grafiti sanatçısına verildi: Richard Wright. Wright, Tate’in büyük duvarlarından birini altın varakla çizdiği karmaşık, yoğun desenlerle kaplamıştı. Kretuar (maket bıçağı) ya da şablon kullanmıyordu. Tek bir iğne ve üstünde birçok iğne bulunan bir tekerlekle kağıdın üstüne desenlerini çiziyordu. Sprey boya yerine bu iğne deliklerinden geçen tebeşir kullanmıştı. Tebeşirin bıraktığı izlerin üzerindeki kağıdı kaldırıyor ve altın varağı buraya yapıştırıyordu. Ama eser yine de geçiciydi. Turner Ödülü sergisi bittiğinde üzeri boyanacaktı. Wright da dönemin sanatçıları gibi kalıcı olmak istemiyordu; dünyada çok fazla öteberi olduğunu düşünüyordu. Fotoğraf: www.theguardian.com

2009 yılında Turner Ödülü bir grafiti sanatçısına verildi: Richard Wright. Wright, Tate’in büyük duvarlarından birini altın varakla çizdiği karmaşık, yoğun desenlerle kaplamıştı. Kretuar (maket bıçağı) ya da şablon kullanmıyordu. Tek bir iğne ve üstünde birçok iğne bulunan bir tekerlekle kağıdın üstüne desenlerini çiziyordu. Sprey boya yerine bu iğne deliklerinden geçen tebeşir kullanmıştı. Tebeşirin bıraktığı izlerin üzerindeki kağıdı kaldırıyor ve altın varağı buraya yapıştırıyordu. Ama eser yine de geçiciydi. Turner Ödülü sergisi bittiğinde üzeri boyanacaktı. Wright da dönemin sanatçıları gibi kalıcı olmak istemiyordu; dünyada çok fazla öteberi olduğunu düşünüyordu.
Fotoğraf: www.theguardian.com

 

  • Rus sanat kolektifi Voina, St. Petersburg’da Neva Nehri’nin üzerindeki açılır kapanır köprüye erekte olmuş penis resmi çizmiş; köprü her açıldığında 65 m uzunluğunda ve 27 m genişliğindeki penis KGB’nin uzantısı Federal Güvenlik Servisi’nin karşısına dikiliyordu. Polis teşkilatındaki yozlaşmayı protesto amacı taşıyan bu eser, yüksek bir fiyatla en iyi Çağdaş Sanat eserler listesine girmişti. Banksy bu gruba 200 bin pound bağışlamıştı.
  • Avusturya’daki Worth Gölü kıyısında yer alan Gunhter Sachs’a ait şatonun iç mekan duvarlarının grafitilerle kaplı olduğu biliniyor.
  • 2008 yılında Tate Modern, 2011 yılında ise Los Angeles Çağdaş Sanat Müzesi, kapsamlı bir Sokak Sanatı ve grafiti sergisi açtı. Amaç diğer akımlar ile elde edilemeyecek kadar büyük bir kitleye ulaşmaktı.

 

Çağdaş Sanata Varış 291|Sokak Sanatı 2

Stop Me Before I Paint Again, Banksy, 2004. Global Karaköy 2016 sergisinden. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Stop Me Before I Paint Again, Banksy, 2004.
Global Karaköy 2016 sergisinden.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Grafiti dışlanmış biri için Vandalizm; çok az grafitici için Vandalizm’den kurtulma yolu, mülksüzlerin kimlik kazanma taktiğidir, deniyor. Grafiti sanatçısının bu işi para kazanmak için değil, tamamen tutku ve şöhret amacıyla yaptığını söyleniyor. Kendileri, dış dünyayı değil, birbirlerini etkilemek için yaptıklarını, bir ego tatmini olduğunu söylüyorlar.
  • Şablon ressamları için sanat, spreyi ne kadar hünerli kullandığından çok önce eserin fikrinde, sonra nereye yerleştiğinde gizli.
  • Her renk için ayrı şablon hazırlamak gerekiyor, bazı şablonların kesimi günler alabiliyor. Bazı sanatçılar çizimleri hazırlarken Photoshop ve lazerli kesim makinesi kullanılıyor. Kesilmiş şablonlar önce duvara yapıştırılıyor. Bunu boyamak daha az zaman alıyor. Benzer bir imgeyi tekrarlama imkanı da oluyor.
  • Grafiti sanatçılarını modern zaman kaligrafları olarak tanımlayanlar da var. Grafiti sanatçıları kapitalistlerin yarattığı şehir sanatı efsanesinin metin yazarlarıdır, diye bir tanım da yapılıyor.
  • Sokak Sanatı, fiziksel güç gerektiren ve tehlikeli bir iş olduğundan daha çok erkeklerin yaptığı bir iştir.
  • Grafiti arkadaşlık, mücadele ve korkuyu bir araya getirir, deniyor.
  • Kült grafiticilerin eserinin üstüne çizilmez.
  • Hip-Hop grafiticilerin müziğidir.
  • Amerikan grafiti sanatının en önemli kitabı Subway Art, ilk 1984 yılında yayımlanmıştır.
  • Grafiti ile anarşist eğilimler arasında bir sinerji olduğu düşünülür.
  • Sokak ressamının imajı kapüşonlu üstler, kot pantolon, bez ayakkabı ve öfkedir.
  • Polimer ve başka bir sökücü yardımıyla grafiti kolaylıkla duvardan sökülerek bir tuvale aktarılabiliyor.
  • Grafitinin yasal olmayan doğası anonimliği getiriyor. Sanatçıların çoğunun adı takma addır.

 

 

Çağdaş Sanata Varış 290|Sokak Sanatı 1

  • Sokak Sanatı, seyirci kitlesine sunduğu eseri ile sanat nesnesinin konumunu, geleneksel algılama ve sahip olma araçlarını sorgular. Bu sanatçılar, her yapıtın üretilmesinden önceki ve sonraki süreç üzerine daha çok odaklanır. Derrida’nın görüşlerine uygun olarak, gönüllü bedensel emeğin ve zaman adamanın buradaki gerçek armağan olduğu söylenebilir.
  • Kamusal Sanat, sanat eserini ve bu eser vasıtasıyla kamusal alanları ve sokağı Öteki ile ilişkilerin geliştirilmesi potansiyeline açık tutar.
  • Çağdaş Kamusal Sanat eserleri bize bazen modanın, siyasi sıradanlığın ve medyatik adetlerin ortasında hala heterojenlik üretebileceğimizi hatırlatır.
2016 yılının Avrupa Kültür Başkentlerinden biri seçilen Polonya’nın Wroclaw şeh¬rinde, çeşitli işler yapan iki yüzden faz¬la cü¬ce hey¬ke¬li var. Cü¬ce hey¬kel¬le¬ri ko¬mü¬nizm dal¬ga¬sı¬nın gel¬di¬ği dö¬nem¬ler¬de ko-mü¬niz¬mi des¬tek¬le¬yen, Turuncu lakaplı bir gru¬bun anı¬sına yapılmış. İlginç bulunmaları üzerine sayıları artmış, kentin her yerine yerleşmişler. Fotoğraf:seferia.com

2016 yılının Avrupa Kültür Başkentlerinden biri seçilen Polonya’nın Wroclaw şehrinde, çeşitli işler yapan iki yüzden fazla cüce heykeli var. Cüce heykelleri komünizm dalgasının geldiği dönemlerde komünizmi destekleyen, Turuncu lakaplı bir grubun anısına yapılmış. İlginç bulunmaları üzerine sayıları artmış, kentin her yerine yerleşmişler.
Fotoğraf:seferia.com

  • Sokak Sanatı, şablonları, yapıştırmaları, posterleri, ahşap kutuları, kartonu, çerçevenin içindeki renkleri, ahşap baskıları, kaldırım resimlerini, mozaikleri, haritaları, hatta örgü ve dantelleri de içine alıyor. Lambadan otobüse kadar her şeyi örgü malzeme ile kaplayanlar, tığ işi ile grafiti yapanlar var. Olek, New York’ta, bronz inek heykelini tığ işi ile kaplamıştı. Çalışması birkaç saat sonra yerinden kesilip çıkarılmıştı.
  • Grafiti Sanatı, Şehir Sanatı, Sokak Sanatı ya da Dışlanmış Sanat adı verilen sanatın ünlü çizerleri: D*Face, Swoon, Shepard Fairey, Belçikalı Roa, Ben Eine, Robbo, Inkie, Pure Evil, Tox..
  • Ben Eine, grafiti Vandalizm’inden 20 kez tutuklanmış, 6 kez suçlu bulunmuş. David Cameron başbakan olarak Beyaz Saray’a yaptığı ziyarette Obama’ya Ben Eine’nin resmini hediye etmişti. Eine artık çok ünlü, fiyatı yükseldi ve San Francisco’daki bir gösteride tüm eserleri satıldı.
  • İngiltere’nin Bristol kenti tam bir grafiti şehridir. 1989 yılında İngiliz polisi 72 ressamı Vandalizm’den yakaladı. Açılan dava, sanatçılara büyük tanınırlık sağladı; hepsi ulusal kanala çıktı; BBC 2 konu ile ilgili bir belgesel hazırladı. Bu durum pek çok kişi için esin kaynağı oldu ve yeni bir heves yarattı. Bristol’de Barton Hill tehlikeli bir yer olarak ün kazandı; grafiti çizerleri için bir vahaya dönüştü.
  • Bristol grafitiyi sahiplenmeye karar verince şehir meclisi Inkie’nin düzenlediği Sokak Sanatı sergisine 40 bin pound destek verdi. Şehir merkezindeki bir sokak dünyanın en büyük açık hava sanat sergisine ev sahipliği yaptı.
  • David Samuel, Londra metrosunun durak isimlerini ünlü grafiti ressamlarının adları ile değiştirmişti.
  • Joseph Campbell ABD’nin büyük şehirlerinde çok grafiti olmasını ABD’de gençlerin kendi mitlerini kendilerinin oluşturma arzusuna bağlamıştı.

 

Banksy İstanbul’da 4

  • Grafiti çizeri, şablon ressamı Banksy, 1990’lı yıllarda Bristol’ün duvarlarını boyuyordu.
  • Banksy’nin işgal yerleştirmeleri 2003 yılının sonlarında Tate Britain ile başladı. Kendi resmini Tate’de seçtiği duvara yapıştırdı. Böylece küratörü aradan çıkarmış oldu. Sonraki 17 ay boyunca Banksy, Paris’teki, New York’taki ve Londra’daki yedi farklı galeride aynı numarayı yaptı. Müzeler bunu hoş karşıladı, bu tanıtım kampanyası Banksy’nin uluslar arası üne kavuşmasına yardımcı oldu. Banksy, çok hızlı bir şekilde internet üzerinde tanınan ilk uluslar arası sanatçı oldu.
Banksy’nin Tate Britain’e izinsiz, gizlice astığı eseri. Hala asılı duruyor. Fotoğraf: gazette.athabascau.ca

Banksy’nin Tate Britain’e izinsiz, gizlice astığı eseri. Hala asılı duruyor.
Fotoğraf: gazette.athabascau.ca

MOMA’nın üçüncü katına, Andy Warhol’un 32 Campbell Çorba Kutusu’nun bulunduğu yere Tesco marka kremalı domates çorbası resmini, İndirimli Çorba Kutusu (Discount Soup Can) resmini yerleştirmişti. Fotoğraf: calitreview.com

MOMA’nın üçüncü katına, Andy Warhol’un 32 Campbell Çorba Kutusu’nun bulunduğu yere Tesco marka kremalı domates çorbası resmini, İndirimli Çorba Kutusu (Discount Soup Can) resmini yerleştirmişti.
Fotoğraf: calitreview.com

  • Grafiti çizerlerinin Banksy’yi kendilerinden görmedikleri söylenir. Banksy de kendisini grafiti çizmekte iyi bulmaz. Politik sivrilikleri sevdiğini, oysa grafitinin muhalefet dozunun düşük olduğunu söyler.
  • Banksy, bir yolu sahiplerinden kiralayarak sanatçıların polis tarafından engellenmeden resim yapmalarına olanak sağladı. Üç hafta sonra Tate Modern şehirli sokak sanatçılarının işlerinden oluşan bir sergi açtı. Tate’deki sergi Sokak Sanatını çok farklı bir farkındalık düzeyine ulaştırdı.
  • Londra’ya geldikten sonra grafiti sanatçıları için, Turner Ödülü’ne karşı, Burner Ödülü’nü düzenledi.
  • Banksy, şablona geçen ilk isim değildi. 3D, Robert Del Naja, Jody ondan önce şablon kullanmışlardı. Oysa sokak sanatçılarından Inkie için şablon önceleri bir tabu idi.
  • Banksy, eğer isterse, aynı şablonla birden fazla kopya çıkarabiliyor ve bu da iyi bir gelir kaynağı oluyor.
  • Banksy’nin çok büyük bir marka olduktan sonra da resimlerini kendisinin yaptığı ve şablonlarını kendisinin kestiği; Hirst, Koons ve Murakami gibi, asistan kullanmadığı; resimlerini kurarken ve yerleştirirken çok yardım aldığı biliniyor. Filmlerinde her şey onun fikri, kısa talimatlarla teknik ekibe büyük yaratma özgürlüğü tanıyor.
  • Banksy şablona geçtiği andan itibaren eski çalışmalarında hiç olmayan mizah görülmeye başlandı.
Mother Theresa, 2006. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Mother Theresa, 2006.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

True Love, 2006. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

True Love, 2006.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Bombing Middle England, 2000. Konsantre olmuş bowl oynayan ama top yerine bomba atan düzgün giyimli yaşlılar. Alışılmışla alışılmadık olanın karışması, mizah, işin ustalığı bu eserde görülüyor. Bu eseri 2007 yılında 102 bin pounda satıldı. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Bombing Middle England, 2000.
Konsantre olmuş bowl oynayan ama top yerine bomba atan düzgün giyimli yaşlılar. Alışılmışla alışılmadık olanın karışması, mizah, işin ustalığı bu eserde görülüyor. Bu eseri 2007 yılında 102 bin pounda satıldı.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu