Etiket arşivi: Nietzcshe

Trajedi 3

forum.donanimhaber.com

forum.donanimhaber.com

  • Aristo’dan beri trajedi kahramanları soylulardan seçiliyordu. Alman Lessing  “krallara acıyorsak, kral oldukları için değil, insan oldukları içindir” diyerek insanın en çok kendi durumunu anımsatan durumlardan etkilendiğini savundu.
  • İngiliz Coleridge duyguyu trajedinin temel öğesi saydı.  18. yüzyılda  prenslerin yerini sıradan kentliler, Tanrı’nın buyruklarının yerini de yüreğin sesi aldı.
  • 19. yüzyılda insani ve toplumsal ilerlemeye duyulan güven, karanlık ve olumsuz trajik bakış ile çelişti.
  • Hegel’e göre klasik trajedide kahramanlar, kişiliklerindeki ahlaki zayıflıktan çok, iki ahlak sistemi arasında kaldıkları, birine bağlı kalırken kaçınılmaz olarak ötekiyle çatışmaya girdikleri için sonunda yenik düşerler. Trajedinin sonunda kahraman yenilsede süreç tamamlanmakta, tam da o yenildiği için daha kapsamlı bir iyiye ulaşılmaktadır.
  • Schopenhauer’e göre gerçek trajedi, kahramanın kendi günahlarından değil, varoluşun temelinde yatan ilk günahtan ( Adem ile Havva ) kaynaklanır. İnsan ancak acı çekerek bu günahtan, kendi bencilliğinden arınabilir.
  • Nietzcshe’ye göre Eski Yunan trajedisinin iki önemli bileşeni vardı:

1)      Apollon’un simgelediği ölçülülük ve düzen
2)      Dionysos’un simgelediği çoşku ve taşkınlık.

  • Trajedi, Yunanlıların bu iki ucu birleştirmeleri ve yaşamı bir oyun olarak görmelerinin ürünüydü.
  • 20. yüzyılda İbsen, Çehov, Strindberg’in oyunlarında trajik bir boyut vardır. Eugene O’Neill klasik trajediyi çağdaş bir ortamda ve psikanalitik  bir yorumla yenilemeye çalışan tek oyun yazarıdır.
  • II. Dünya Savaşı sonrasında ise, trajediyi bir tiyatro türü olmaktan çok, felsefi bir bakış açısı olarak ele alma eğilimi güçlendi. Klasik trajedinin boyutlarına en çok ulaşabilmiş yapıtlar, roman alanında Dostoyevski, Thomas Hardy, Joseph Conrad, William Faulkner tarafından verilmiştir.
www.greenpeace.org

www.greenpeace.org