Etiket arşivi: Metodistler

Püritenler 5

Püritenlerin temel inançlarına daha yakından bakmaya devam edersek:

  • Yeni ritüeller. Püritenliğe kabul töreni, Kutsallık Hareketine ilaveten topluluk önünde yaşantıyı teatral şekilde anlatarak itiraflarda bulunmak; şifacılık; Şükran Günü (Thanksgiving) kutlaması. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi sonrası milli bayram olan, milliyetçiliğin yüceltildiği Şükran Günü kutlamaları Kasım ayının dördüncü Perşembe gününde yapılır.
  • Her şeyin Tanrısal bir işaret olarak algılanması, önceden belirlenmişlik. Tanrı her şeyi planlamış, her şey ilahi bir simgedir inancı. İsa’nın gelişini anlayabilmek için bir metot vardır (Metodistler).
  • Seçilmişlik. Tepenin üzerindeki kent kuramı. Yuhanna’nın Vahyi Püritenler için çok önemlidir: 144 bin seçilmiş kişi vardır.
  • Kapitalizm.
  • Kozmik savaş. İyinin kötü ile karşılaşacağı bu savaş dünyanın başlangıcında tasarlandı. Kötü tarafta Püritenler hariç herkes var. Bu yüzden silahlarla donanmak gerek. “İçimdeki savaşçıyı ateşle İsa!”
  • Binyılcılık. Püritenlerin görevi İsa’nın gelişini hazırlamaktır. İsa’nın gelmesi için tüm İsrailoğullarının İsrail’e dönmesi ve dünyanın da İsrailoğulları tarafından yönetilmesi lazımdır. İsa geldiğinde 1000 yıl dünyada egemen olacaktır.

Tanrı, tarihi bir plan doğrultusunda düzenlemiş (Dispensational Theology). Bu planda yedi dönem var. İnanışlarına göre biz Yaradılış’tan itibaren 7000 yılındayız ve İsa’nın gelmesi yakın.

Fotoğraf: apokalypsis.tripod.com

Fotoğraf: apokalypsis.tripod.com

İsa geldiğinde imanlı olanları bir bulut içinde göğe taşıyacak (Rapture). Onlar dünyadaki kaosun bitmesini orada bekleyecekler. (Bazı Evanjeliklere göre kaos başladı, ya da başlamak üzere, yeri de Ortadoğu.) Kaos bitince yeryüzüne gelecekler. Hıristiyan Krallığı’nı fiili olarak yönetenler İsrailoğulları, ruhen yönetenler Hıristiyanlar olacak; Tapınak yeniden inşa edilecek; tüm Yahudiler İsrail’e dönecek. 1000 yılın sonunda imanlı olanlar İsa ile gidecek ve bu dünya bitecek.

Tanrı’nın zaman planı.  Fotoğraf: SlideShare

Tanrı’nın zaman planı.
Fotoğraf: SlideShare

  • Püritenlerin ABD nüfusunun %40’ını oluşturduğu söyleniyor.
  • İtalya’da da teo-con’lar (teolojik muhafazakarlar) laik görelilik kavramını suçlamaktadır.

 

 

Püritenler 3

  • Püriten inancında Dünyanın Sonu Sahnesi, Eskatalojik Sahne çok önemlidir. Yuhanna İncili’nde ve apokaliptik metinlerde dünya bir büyük savaşla son bulur. 1453 Konstantinopolis’in Fethi sonrası eskatoloji Hıristiyan dünyada çok işlenmiştir. Mesih’in gelmesi için büyük felaketlerin yaşanması gereklidir. Mesih’in gelişini sağlamak için savaşla süreci hızlandırmak gerekir. Mesih Kutsal Topraklara geleceği için Ortadoğu’da savaş olması idealdir.
  • Püritenlerin görüşüne göre Yeni Ahit daha fakir bir metindir; Eski Ahit daha çok önemsenir. Bu yüzden Püritenler Siyonist Hıristiyanlar olarak da anılırlar.
  • Hıristiyan Avrupa’nın, Zebur okuyarak, peygamberleri canlandırarak, Eyüp ya da İbrahim Peygamberler üzerine düşünerek doğmuş ve gelişmiş olduğu düşünülür.
  • Yahudilik bütün yeni Protestan hareketlerine girmiş, Hıristiyanlık üzerine güçlü bir Yahudi inancı eklenmiştir.
  • Mormonlar, Eski Ahit’te anlatılanların ABD’de geçtiğine inanır.
Neo-con’u bulabilir misiniz?  Bu kadar azlar mı? Fotoğraf: TheBlogMire

Neo-con’u bulabilir misiniz?
Bu kadar azlar mı?
Fotoğraf: TheBlogMire

 

  • Püritenizm bir mezhep ve bir doktrindir.
  • 1770’lerden sonra Kuzey Amerika’da İngilizlere meydan okumaya başlayanların çoğu püritenlerdi. “Biz Amerikalıyız” dediler. Böylece Püritenlik, artık sadece dinsel değil, milliyetçi bir ideoloji haline de geldi.
  • Seçilmiş bir millet olduklarına ve seçilmiş bir dine sahip olduklarına inanırlar.
  • Bu inancı taşıyanlar, büyük ölçüde, ABD siyasetini yönlendirir.
  • Bir genelleme yaparsak ABD’nin yöneticileri, Başkan Roosevelt öncesi, daha laik ve mason; Roosevelt’ten (1933-1945) sonra, Püritendir.
  • Modern ABD Püritanizm’i Evanjelizm’dir. Püriten anlayışla dünyayı yönetme anlayışına Evanjelizm denir. “İsa gelecek, din devleti kuracak, insanları yönetecek” diyenlere Evanjelik deniyor.
  • ABD’nin Bible Belt (İncil Kuşağı) adı verilen bölgesi ilkel köktenciliklerine sıkı sıkıya bağlıdır. İncil Kuşağı, ABD’nin güney, güneydoğu eyaletlerini kapsayan, Evanjelik Protestanlığın baskın olduğu bölgeyi tanımlamakta kullanılır.
  • Püritenizm dışlayıcıdır; diğer Protestanları da dışlar.
  • Amerikan İç Savaşı (1861-1865), Washington yönetimindeki ülkeden ayrılmak isteyen 11 Güney eyaleti arasında çıkıp geniş kapsamlı hale gelmiş, Kuzey ile Güney’in savaşı olarak algılanmıştır. ABD’nin güneyinde yaşayanlar büyük oranda Avrupa’nın farklı bölgelerinden gelmiş Protestanlar iken Püritenler daha çok kuzeyde idiler. Savaş, Püritenler arasında da bir kırılma yarattı: Radikaller, Evanjelistler ile seküler Püritenist ahlaka sahip olanlar. Metodistler, Quackerlar, Pentecostal Kilise, Baptistler, Ana Baptistler, Mormonlar, Yehova Şahitleri radikal ilk grupta yer alırlar. İlk grup daha kalabalıktır ama ABD’yi yönetenler daha çok ikinci gruptan çıkmıştır. 1870’lerde ikinci grubun başında, tanıdığımız Bush’ların altı kuşak önceki kuzeni Prof. George Bush vardı. Seküler olanlar Masonluktan çok etkilenmiştir.
  • 1868 yılında Püritenler Niagara’da toplandı. Kurallar tespit edildi; bu ahlaki kuralların dışında kalanların Hıristiyan olmadığına karar verildi, doktrin oluştu.
  • Amerikan Ku Klux Klan’ının Katolik karşıtlığı, yalnızca Güney Avrupalı göçmenlere yönelik bir tepki olmayıp, bir yandan da Anglo-Sakson kimliğinden devralınan bir mirastır.