Etiket arşivi: Macbeth

Şiddet 82| Sanat ve Şiddet 1

Sanatı ve sanatçıyı aşağılama, kadına yönelik şiddetin sanata yansıması, devletin şiddeti, sansür uygulamaları, şiddetin sanatçılar üzerindeki etkisi, Doğu sanatına yapılan “Öteki” muamelesi;
edebiyatta, sinemada, sahne sanatlarında kendine sık sık yer bulan sadizm, mazoşizm, işkence, intihar ve öteki şiddet türleri konumuza dahildir.

Medea, çocuklarını öldürmeden önce, Pompei’de Castor’un Evi’ndeki fresk, MS 62-79. Günümüzde Napoli Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir. Medea Yunan mitolojisinde bir karakterdir. Euripides’in eserinde kocası tarafından aldatılan Medea, kocasından intikam almak için çocuklarını öldürür. Fotoğraf: Mythology

Medea, çocuklarını öldürmeden önce, Pompei’de Castor’un Evi’ndeki fresk, MS 62-79. Günümüzde Napoli Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.
Medea Yunan mitolojisinde bir karakterdir. Euripides’in eserinde kocası tarafından aldatılan Medea, kocasından intikam almak için çocuklarını öldürür.
Fotoğraf: Mythology

  • Antik trajedi, seyircileri, duyguları ve düşünceleriyle Kötü’nün karmaşasına çekerek, içlerindeki gerilimi boşaltmayı hedefledi: Böylece Katharsis’e, Aristo’nun MÖ 4. yüzyılda Poetica’da tarif ettiği duyusal arınmaya erişilecekti. Başkasına ciddi bir acı vermeden veya kendisi acı çekmeden Kötü’yü görüp geçebilmek hedeflenmişti.
  • Antik Yunan trajedilerinde erkek otoritesini sorgulayacak kadın karakterler de vardır.
  • Antik trajedi sahnede yeterince soylunun kanını dökerek halkın içindeki şiddet duygusu tatmin etmeye çalışmıştır. Aiskhylos’un MÖ 458 yılında yazdığı Oresteia Üçlemesi, izleyiciye şiddeti yaşatır. Euripides’in (MÖ 480-406) Medea ve Troialı Kadınlar adlı eserlerindeki şiddetin de dozu oldukça yüksektir.
  • Trubadurların saray aşkını konu alan şiirleri ile Batı kültüründe ilk kez kadın erkeğin kurtarıcısı ve tapılacak bir nesne oldu; kadınla erkek arasındaki aşk kavramı değişime uğradı; Hıristiyan ahlak kurallarına isyan edildi.
  • Dante Alighieri (1265-1321), Beatrice ile kadını bir insan varlığı, iyiliklerin ve güzelliklerin simgesi olarak ele aldı ve cinsellik içermeyen saf aşkı anlattı.
  • Aristophanes’in komedilerinden 1700 yıl sonra ilk kez bir kadın, Geoffrey Chaucer’ın (1342-1400) Canterbury Hikayeleri’nde Bathlı Kadın Alison adıyla güçlü ve zayıf yanlarıyla, Kilise’nin kadınları aşağılamasına karşı çıkan bir karakter olarak edebiyatta yer aldı.
  • William Shakespeare’in (1564-1616) eserlerinde kadınlar çoğu kez önemli bir oynar. Komedilerinde çok değişik kadın karakterler vardır. Ama trajedilerinde kadın başkarakter pek yoktur. Ama onların eserin kahramanı ile ilişkileri, Macbeth ve Marcus Antonius’ta olduğu gibi, çoğu kez bu kahramanların sonunu getirecek güçtedir. Hamlet’teki Ophelia için yazdığı bazı satırlar, yazın sanatının en ünlü kadın düşmanlığı dışavurumlarından biri sayılır (3. Perde, 1. Sahne). Bazı eserlerinde çok derinlerde yatan kadını aşağılama duygusunun varlığı sezilirken, kadın düşmanlığı ögesi Shakespeare’in trajedilerinde hiçbir zaman öncelikli olmamıştır. Kadınlar hakkında aşağılayıcı diyaloglara hiç yer vermeyen eserleri de vardır (Fırtına ve Kuş Masalı gibi). Huysuz Kadının Evcilleştirilmesi adlı eserinde erkeğin zaferi çok ikircikli bir zaferdir.

 

 

 

Süreyya Operası’ndaki Sergi ve Bizde Operanın Başlangıcı 2

Sahne tasarımcısı, eserin geçtiği çağı, yeri, konuyu gözeterek, dönemin kostüm özellikleri; saç ve makyaj stilleri; çanta, ayakkabı, eldiven, şapka gibi dönem aksesuarlarını sahnede yansıtacakları karakterlerin özelliklerine göre kostüm tasarımlarını yorumlar ve uygulamaları denetler. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Sahne tasarımcısı, eserin geçtiği çağı, yeri, konuyu gözeterek, dönemin kostüm özellikleri; saç ve makyaj stilleri; çanta, ayakkabı, eldiven, şapka gibi dönem aksesuarlarını sahnede yansıtacakları karakterlerin özelliklerine göre kostüm tasarımlarını yorumlar ve uygulamaları denetler.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Bosko binası 1844 yılında Tütüncüoğlu Mihail Naum tarafından satın alınmış ve perdesini Gaetano Donizetti’nin ilk gösterimini Milano’da 1840 yılında yapan Lucrezia Borgia adlı operasıyla açmıştır. Naum, Avrupa’da tutulan eserleri sıcağı sıcağına Beyoğlu’na aktarmıştır. 1846 yılında bina yanınca, Babıali’den, yabancı elçilerden ve bazı zenginlerden para toplayarak ikinci binayı yaptırmış, İtalya’dan uzman ve sanatçılar getirerek perdeyi yeniden 1848’de Verdi’nin Macbeth’i ile açmıştır. Macbeth’in de ilk temsili bir yıl önce yapılmıştı. Salonda defalarca padişahların da yer aldığı biliniyor.
  • 19. yüzyılın ikinci yarısında Gedikpaşa Tiyatrosu’nda da operalar oynanmıştır.
  • Osmanlı sarayında, haremlik ve selamlıkta ayrı oda orkestraları kurulmuştu.
  • Opera sanatı Cumhuriyet’in ilanına kadar İstanbul ve İzmir’de geçici truplar tarafından verilen temsillerle sürmüştür. Ankara’da Musiki Muallim Mektebi, İstanbul’da Belediye Konservatuarı müzik eğitim ve öğretimi için kurulan ilk okullar olmuştur. Atatürk özellikle operaya önem verilmesini istemiştir.
  • Musiki Muallim Mektebi Ankara Devlet Konservatuarı adıyla yeni bir düzene girmiş, opera yönetmeni Karl Ebert öğretmenliğinde Devlet Operası Tatbikat Sahnesi kurulmuş, ilk opera gösterileri başlamıştı. Ankara’yı İstanbul Şehir Operası izlemişti.
  • Cumhuriyet’ten sonra dış ülkelere müzik eğitimi için öğrenciler gönderilmiştir.
  • Türk besteciler tarafından ortaya konan operaların çoğu Devlet Opera ve Balesi’nin siparişi üzerine hazırlanmıştır.
Şanda Zapçı tarafından III. Mehmet operası için tasarlanan ve Süreyya Operası’nda sergide yer alan başlık. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Şanda Zapçı tarafından III. Mehmet operası için tasarlanan ve Süreyya Operası’nda sergide yer alan başlık.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu