Etiket arşivi: insan

Entelektüel ve Entelektüel İşlev

  • Düşünen ve bunu dile getiren kimse entelektüel işlevini yerine getiriyor demektir.
  • Buna karşılık, olaylara duygusal tepki gösteren, olayları düşünce süzgecinden geçirmeyenler bu işleve aykırı davranmış olur.
  • Entelektüel işlevin anlam belirsizliklerini saptayıp gün ışığına çıkarmak gibi bir sorumluluğu vardır.
  • Entelektüel işlev, ahlaksal işlevden ayrı tutulamaz.
  • Kimi zaman bazı sorunların çözümsüz olduklarını ortaya koyarak çözmek gerekir. Bunu dile getirmek veya getirmemek ahlaksal bir seçimdir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Eleştirel tavırlarla özdeşleştiği sürece, kültür kuşku ile karşılanan bir olgudur.
  • Entelektüeli, kitapları arasında yaşayan ve somut gerçeklikle ilişkisi olmayan kişi olarak tanımlama eğilimi vardır.
  • Entelektüel dünyaya karşı güvensizlik “domuz entelektüeller”, “yumurta kafalılar”, “radikal züppeler”, “komünist yuvası üniversite” gibi ifadelerle belirtilir.
  • Liberal aydınlar genellikle geleneksel değerleri terk etmekle suçlanır.
  • Entelektüel dünyaya karşı güvensizlik, her zaman kök-faşizmin bir belirtisi olmuştur: Kendilerinden farklı düşünen (dolayısıyla düşünen) herkesi entelektüel (kirli) kabul etmek.
  • Tüm Nazi ya da faşist okul kitaplarında, karmaşık ve eleştirel akıl yürütmenin araçlarını sınırlandırmak üzere, son derece kısıtlı bir sözcük dağarcığı ve ilkel bir söz dizimi temel alınır.
  • Entelektüeller yabanıl hoşgörüsüzlükle savaşamazlar, çünkü düşünceden yoksun olaylar karşısında düşünce silahsız kalır. Hoşgörüsüzlük bir öğreti haline geldiğinde savaşmak için vakit çok geç demektir; bu savaşı yapmak zorunda kalanlar, onun ilk kurbanları haline gelirler.

 

Yararlanılan Kaynaklar

  • Beş Ahlak Yazısı, Umberto Eco, Can Yayınları, 2014.
  • Budalalıktan Deliliğe, Umberto Eco, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016.

 

 

Yardım Etmeyi Başarabilmek

…..zor bir iştir. Herkesin yapabileceği bir şey değildir.

Öncelikle halisane bir niyet gerektirir. Yani, gerçekten yardım etmeyi istiyor olmak gerekir. Zor durumdaki kişiye yardım ediyormuş gibi görünmek bile çok kolay değildir. Dikkatli gözler aradaki farkı tespit etmekte gecikmez.

Yardım ihtiyaç duyulan zamanda yapılmalıdır. İhtiyaç anında değil de, yardım ediyormuş gözükmek isteyen kişinin boş vakti olduğunda talip olabileceği bir iş değildir. Gerçekten yardım etmek isteyen kişi kendi zamanından veya programından fedakarlık edebilmelidir. Gecikmiş bir el uzatma, yardım sayılmaz.

Yardım gerek duyulan yönde olmalıdır. Yine aynı durum: Yardım, karşı tarafın katlanabileceği yönde olamaz, o zaman yardım olmaz. Ne gerekiyorsa o yapılmalıdır. Gerekeni yapabilecek yürek sahibi olmak gerekir. Sonradan suçlanma korkusu ile birşeyler yapıyormuş gibi yapmak “yardım etmek” sınıfına girmez.

Çok sık kullanılan “iyi insandır” tanımlaması gibi yardımseverlik de kolay kullanılan bir yafta olmamalıdır. Bir insanın gerçekten iyi olup olmadığını anlayabilmek için bir çıkar çatışması ile yüzyüze kalmak lazımdır. Çıkarların çatışmadığı bir ortamda “iyi” gözükmek kolaydır.

Gerçekten yardım etme arzusunda olan kişi iyi biridir. İyi olduğu kadar akıllı da olması gerekir. Akıllı olmayan bir kişinin teşebbüs ettiği yardım, işleri daha da kötüye götürebilir.

Yardım etme kapasitesi olmayanların bu işe hevesliymiş gibi görünmeleri çok acıklı bir görüntü veriyor. Yardım etmenin külfetlerine katlanamayacak olanların bu yola hiç çıkmaması gerekiyor.