Etiket arşivi: Faruk Pekin

Libya 1

2005 yılında FEST Travel  ile Faruk Pekin liderliğinde yaptığımız gezinin bilgilerini paylaşacağım. O zaman Kaddafi baştaydı, iç savaş daha çıkmamıştı, nüfus 6 milyondu, hayran kaldığımız eserler tahrip olmamıştı, ABD ambargosu kalkmıştı, ortalıkta pek kadın gözükmüyordu, etraf çok sakindi.

Libya’daki gezimizde UNESCO Dünya Mirası Listesinde yer alan dört yer gördük: Cyrene, Sabratha, Leptis Magna ve Gıdamis. Bunlar arasında, otantikliği ile tüm grubu hayran bırakmış, Kaddafi taraftarlarının yoğun olduğu Gıdamis’ta çok çatışma olduğu, dolayısıyla en büyük tahribatın orada yaşandığı söyleniyor.

Libya’da gördüğüm antik şehirlerin o güne kadar gördüklerimin en görkemlileri olduğunu söylemeliyim. Akdeniz ile antikitenin birlikteliği nefes kesiyordu. Palmira‘nın başına gelenin bunların da başına gelmemiş olmasını diliyorum.

Ayrıca gördüğüm en muhteşem çöl de Libya’daydı. Burada çöl, “Kum Denizi”, “Kum Okyanusu” olarak anılıyor. Zaten çöllerin içinde dünyaca en ünlüsü Libya çölleri imiş. Libya dosyamın başlarında özellikle çöl fotoğraflarına yer vereceğim.

Yararlanılan Kaynaklar

  • A Short History of the Libyan Struggle, Ahmed M. Ashiurakis, Dar El-Fergiani, 1995.
  • The Green Book, Muammar Al Qathafi, World Center for the Study and Reseach, 1999.
  • The Antiquities of Tripolitania, D. E. L. Haynes, 1981.
  • The Magic Gate of the Sahara, Angelo Piccioli, Dar Al-Fergiani, 2000.
  • Bir Çöl Mesajcısı, Mirella Bianco, Roman’s Yayınları.
  • Patterns of Libyan Mosaics, Dr. Fadhl Ali Muhammad, Dar Al-Anies, 1998.
  • Libya An End to Isolation, Andrew Cockburn, National Geographic, November 2000.
  • Yeni Keşfedilen Bir Ülke Libya, Faruk Pekin, Hürriyet 7 Şubat 2005.
  • Fest Kitapçığı, 2005.
  • Seyyid Ahmed eş-Şerif’in Anadolu’daki Milli Mücadele’ye Katılışı ve Mustafa Kemal’i Desteklemesi, Yrd. Doç. Dr. Kadir Özköse, www.cumhuriyet.edu.tr, 2005.
  • Enver Paşa’nın Anıları, Halil Erdoğan Cengiz, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010.
  • Sanat Terimleri Sözlüğü, Adnan Turani, Toplum Yayınevi, 1980.
  • AnaBritannica, ilgili maddeleri.
  • Romalılar, Reginald H. Barrow, İz Yayıncılık, 2002.
  • Geldim Gördüm Yendim, Peter Jones, Say Kitap, 2016.
  • Demokratik özerklik ne demek? Cemahiriye!, Taha Akyol, Milliyet 21.12.2010.
  • Megarondan Tapınağa, arkeokur.tumblr.com
  • Altın Dal, Cilt I, James G. Frazer, Payel Yayınları, Bilim Kitapları 37.

 

Sanat ve Edebiyatta Labirent

Giovanni Battista Piranesi’nin 1749-50 yıllarında yaptığı Carceri d´invenzione gravürlerinden birinde bir labirent mekan. İtalyan bir kontun, bu çizimlerden esinlenerek kendisine fantastik bir şato yaptırdığı, çıkmazlar, geçilmesi zor yerler, dönüp dolaşıp aynı yere çıkan koridorlarla evini bir labirente dönüştürdüğü, uşaklar kendisine çok güç ulaştığı için odasında ölüsünün günler sonra bulunduğu söylenir. Fotoğraf: sala17.wordpress.com

Giovanni Battista Piranesi’nin 1749-50 yıllarında yaptığı Carceri d´invenzione gravürlerinden birinde bir labirent mekan.
İtalyan bir kontun, bu çizimlerden esinlenerek kendisine fantastik bir şato yaptırdığı, çıkmazlar, geçilmesi zor yerler, dönüp dolaşıp aynı yere çıkan koridorlarla evini bir labirente dönüştürdüğü, uşaklar kendisine çok güç ulaştığı için odasında ölüsünün günler sonra bulunduğu söylenir.
Fotoğraf: sala17.wordpress.com

  •   Labirent, düşsel ve büyülü bir mekan olduğu için sanatçıları her devirde kendisine çekmiştir.
  • Yalınlık yanlısı Le Corbusier, Hausmann ve Mies van der Rohe labirentten nefret ederken, Gaudi, Dekonstruktivistler ile Post Modernistler labirente yakınlık duyar.
  • Ahmet Hamdi Tanpınar, Acıbadem’deki Köşk adlı öyküsünde anlattığı evin merdivenleri bir labirenttir.
  • Marcel Proust’un, James Joyce’un, eserlerinde labirent kurgulardan bahsedebiliriz.
  • Labirent, Jorge Louis Borges’in kullanmayı çok sevdiği temalardan biridir.
  • Umberto Eco, Gülün Adı’ndaki manastır kütüphanesini bir labirent olarak tasarlamıştır. Eco, kitapların labirentini tasarlarken Santarcangelli’nin labirentler hakkında bilgi veren araştırmasından yararlandığını, buna rağmen labirentin tasarımının iki-üç ay sürdüğünü açıklamıştır.
  • Lawrence Durrell, Labirent adlı romanında bizi Girit’teki labirente hapseder.
  • Jacques Attali, Bilgeliğin Yolları-Labirent Kitabı adlı eserinde, insanın her labirentin çıkışında, hep başka bir labirent bulduğunu öne sürer. Ayrıca, insanların genellikle sağa dönmeye daha yatkın oldukları, bu nedenle de çıkmazların daha çok o yöne konulması gibi labirent çizmenin püf noktalarıyla ilgili bilgiler verir. Attali ayrıca, bir kitabı açmanın bir labirente girmeye, o kitabı okumanın ise bir labirenti geçmeye benzediğini söyler.
  • El laberinto de la Soledad, Yalnızlık Dolambacı adlı eserinde, kendi kültürünün bilinçaltı katmanlarını ve insan yalnızlığının evrensel gizini araştıran, kendisi de İspanyol ve yerli kanı taşıyan bir mestizo olduğu için bu labirentin çıkmazlarını iyi bilen Octavio Paz, 1990 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü almadan önce, Batı dünyasının yazın ve düşün çevreleri tarafından, bu ilk büyük eseri ile, çağdaş Latin düşüncesinin en güçlü belgeselini yazmış sayılmıştır. Dilimize önce Cem, sonra Can Yayınları tarafından kazandırılmış bu eser için 1978 yılında Bozkurt Güvenç, “bize, bizi anlatan bir kitap” değerlendirmesini yapmıştı.
  • Aslı Erdoğan, Kırmızı Pelerinli Kent adlı eserinde Rio’yu, ikiden fazla boyutta, hem zamanda, hem uzamda iç içe geçmiş bir labirentler dizisi olarak tanımlar.
  • Franz Kafka, Yuva adlı uzun öyküsünde, tuhaf bir hayvanın kendisine yeraltında bir labirent-yuva yapışını anlatır.
  • Michel Foucault’ya göre labirent, içinde kaybolunan değil, içinden her zaman kaybolunmuş olarak çıkılan yerdir.
  • Minimalist sanatçı Robert Morris tarafından yapılan cam labirent Kansas’ta, Nelson-Atkins Müzesi’nde sergilenmektedir.
  • Lara Croft gibi bilgisayar oyunlarında da labirent bir tema olarak kullanılmaya devam etmektedir.
  •  Fransız Şiirsel Gerçekçi sinemasının babası sayılan Jean Renoir, 1939 yılında çektiği Oyunun Kuralı adlı filminde küçük aşklar, kıskançlıklar, kaçamaklardan bir labirent oluşturarak insan doğasına sağlam bir gözlem getirmiştir.
  • Yönetmen Wes Ball’un, The Maze Runner, Labirent: Ölümcül Kaçış adıyla Eylül 2014’de vizyona giren ve labirente hapsedilen gençlerin otoriteyle mücadelesini anlatan post apokaliptik macera filmi belki de en güncel labirent örneği. 

    Yararlanılan Kaynaklar

    • Labirent, Prof. Dr. Gürhan Tümer, Arredamento Mimarlık-Düşünce, 11/1999.
    • Kapadokya, Faruk Pekin, Maestro.
    • First Labyrinths, Jeff Saward.
    • Yalnızlık Dolambacı, Octavio Paz, Cem Yayınevi, 1993.
    • www.crystalink.com
    • www.labyrinthos.net
    • Şehirler ve Kentler, Mehmet Ali Kılıçbay, İmge Kitabevi, 2000.
    • Mitoloji Sözlüğü, Azra Erhat, Remzi Kitabevi, 1993.