Etiket arşivi: Edebiyattan Pek Anlamam

James Joyce 1

Yararlanılan Kaynaklar

 

1-İngiliz Edebiyatı Tarihi, Mina Urgan, YKY, 2004.

2-Ulysses, James Joyce, YKY, 1999. Çeviren: Nevzat Erkmen

3-Joyce’un Kulesi, Enis Batur, 1996,Ulysses, YKY, 1999.

4-1922’de Bir “Ulysses”, 1984’de Bir Başka “Ulysses”, Enis Batur, 1984, Ulysses, YKY, 1999.

5-Çevirenin Sözü, Nevzat Erkmen, Ulysses, YKY, 1999.

6-Joyce’un Sürgününde, Feridun Andaç, Cumhuriyet, 21 Haziran 2001.

7-Finnegan Uyanması, James Joyce, Sel Yayıncılık, 2016. Çeviren: Fuat Sevimay

8-Jim-Session, Enis Batur, 2016. (Finnegan Uyanması’nın önsözü)

9-Fuat Sevimay ile Finnegan Uyanması seminerleri.

10-Dublinliler, James Joyce, İletişim Yayınları, 2011.

11-Önsöz, Murat Belge, Dublinliler, İletişim Yayınları, 2011.

12-Giacomo Joyce, James Joyce, Aylak Adam, 2014.

13-Sunum, Nil Sakman, Giacomo Joyce, Aylak Adam, 2014.

14-Var Olarak Yok Olmak, Murat Özer, Radikal Kitap, 29 Temmuz 2011.

15-Kitap İçin 3, Selçuk Altun, Sel Yayıncılık, 2013.

16-Ben Buradan Okuyorum, Tim Parks, Metis Yayınları, 2016.

17-Budalalıktan Deliliğe, Umberto Eco, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016.

18-Bir Ulysses Eksikti, Umberto Eco, 2009. (Düşman Yaratmak, Doğan Kitap, 2014.)

19-Mitolojinin Gücü, Joseph Campbell, MediaCat, 2015.

20-Joyce Vakfı’nın Zor Adamı, Cem Akaş, Radikal Kitap.

21-James Joyce’u Anlamak, Yankı Enki, Remzi Kitap Gazetesi, Eylül 2012.

22-Paulo Coelho’dan Ulysses’e Aşağılama, Alison Flood, The Guardian, 6 Ağustos 2012.

23-Joyce’un Düşünce İklimi, Asuman Kafaoğlu Büke, Radikal Kitap, 8 Kasım 2013.

24-Edebiyattan Pek Anlamam, Kenneth C. Davis ve Jenny Davis, NTV Yayınları, 2011.

25-Don Kişot’tan Bugüne Roman, Jale Parla, İletişim Yayınları, 2000.

26-Entelektüelin Kutsal Kitabı, David S. Kidder ve Noah D. Oppenheim, Maya Kitap, 2014.

27-Okurken Ne Görürüz?, Peter Mendelsund, Metis Yayınları, 2015.

28-Başka Hayatlar, Nilüfer Kuyaş, Dünya Kitapları, 2003.

29-Avrupa Romanı Üzerine On Bir Makale, Richard P. Blackmur, İletişim Yayınları, 2017.

30-Edebiyat Üstüne Yazılar, Murat Belge, YKY, 1994.

31- Sevin Emiroğlu, Batı Edebiyatı seminer notları.

32- The Modern World – Ten Great Writers, Malcom Bradbury, The Penguin Books, 1988.

33- Yazınsal Yaşamlar, Javier Marias, Can Yayınları, 2008.

 

 

Dublin, 2001. Fotoğraf: Hülya Bakır

Dublin, 2001.
Fotoğraf: Hülya Bakır

JAMES JOYCE

(1882-1941)

 

  • Dublin’in gözde bir semtinde, hizmetlileri olan üst-orta sınıf bir ailede dünyaya gelmiş, altı yaşında saygın bir Cizvit okuluna yatılı olarak verilmişti. James on bir yaşına geldiğinde babasının birikmiş borçlarının ödenebilmesi için mülkler satıldı.
  • 2 Şubat günü dünyaya geldiği için bu günü özelleştirmek adına hem Ulysses hem de Finnegan Uyanması kitaplarının ilk baskılarını bu güne denk getirmek istediği söylenir.
  • İlk şiir kitabı 4, ilk romanı 13, ilk öykü kitabı 8 yayınevi tarafından reddedilmiştir.
  • Hafızası kuvvetli, şarkı söylemeyi seven, piyano dersleri alan, tiyatro oyunlarında oynamaktan zevk alan bir çocuk ve aynı zamanda iyi de bir koşucuymuş.
  • Büyüyünce kendine ve dış görünüşüne önem veren, ayrıca poz vermesini de seven biri olmuş.
  • Joyce yirmi yaşında ilk Paris yolculuğuna çıkarken, kardeşi Stanislaus’a kendisine bir şey olursa yazılarının dünyanın bütün büyük kütüphanelerine gönderilmesini istediğini söylemişti.
  • “Ben yaşarken meşhur olmak istiyorum,” dediği söylenir.
  • En gözde yazarı Dante, en favori düşünürleri Aquinolu Thomas ve Giordano Bruno’dur. O sıralar sesini duyurmaya başlayan Ibsen’i de seviyordu.
  • James Joyce, Robinson Crusoe’ya yazdığı bir önsözde, yabancı yapıtlara öykünmediği, kişilerini gerçek İngilizler olarak canlandırdığı, daha önce var olmayan bir edebiyat türünü biçimlendirdiği için, Daniel Defoe’yu İngiliz romanının babası saydığını yazmıştır.

 

William Butler Yeats

Helikopter’in kitap tasarımını çok beğendiğimi daha önce sizlerle paylaşmıştım. William Butler Yeats’in şiir kitabını bastıklarını gördüğümde İrlanda’yı gezerken gördüğüm ve hayran kaldığım Yeats heykelini hatırladım. Heykelin fotoğraflarını çekmekten kendimi alamamıştım.

1865 doğumlu Yeats’in ailesi tanınmış bir aile: Dedesi rektör, babası tanınmış bir ressam, annesi varlıklı, toprak sahibi bir ailenin kızı. Dublin ve Londra’da yaşamış, çocukluğunda yaz tatillerini Sligo’da geçirmiş.

Yaşadığı dönem endüstrileşme ve kentleşme dönemi. Bu ortamın yarattığı hayat şartlarındaki sertleşmeye tepki olarak mistisizmle ilgilenmiş, ruh ve maddeci grupların kurdukları derneklere üye olmuş.

Büyük Britanya İmparatorluğu’na karşı İrlandalılık ruhunu canlandırmak isteyen, bağımsızlık için mücadele eden bir grup şair ve oyun yazarı ile İrlanda Edebiyatında Diriliş Hareketi’nin önderlerinden.  1916 yılında Dublin’deki Paskalya Ayaklanması üzerine yazdığı şiirler unutulmadı. Dul Lady Augusta Gregory ona, Ulusal İrlanda Tiyatrosu’nun kurulması için yardım etti.

 

Sligo’daki bronz heykeli Rohan Gillespie’nin eseri. 1989 yılında, ölümünün 50. yılı anısına yaptırılmış ve oğlu Michael tarafından açılmış. Heykelin üzerine şairin eserlerinden yapılan alıntılar işlenmiş.

Sligo’daki bronz heykeli Rohan Gillespie’nin eseri. 1989 yılında, ölümünün 50. yılı anısına yaptırılmış ve oğlu Michael tarafından açılmış. Heykelin üzerine şairin eserlerinden yapılan alıntılar işlenmiş.

Aşk hayatı da epey ilginç olmuş. İrlanda Bağımsızlık Hareketi militanı, oyuncu Maud Gonne’a aşık olup, ona defalarca evlenme teklif edip, hep reddedilmiş. Ondan ümidini kesince, kendisinden 31 yaş küçük,  Maud Gonne’un kızına evlenme teklif etmiş! Cevap yine red. Bunun üzerine 24 yaşında bir kız ile evlenip, mutlu bir evlilik hayatı ve iki çocuğu olmuş. Cinselliğin yaratıcılığının güç kaynağı olduğuna inanıyormuş.

Amerikalı şair Ezra Pound, Yeats’i “ciddiye alınacak tek şair” olarak tanımlıyormuş ve onu tanımak için 1913’te Londra’ya gitmiş.

1922 yılında İrlanda’nın özerk bir devlet olması üzerine ilk İrlanda Senatosu’na seçilmiş.

1923 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü almış.

1929 Ekonomik Bunalımı ile sorunların demokratik yollardan çözülemeyeceğine inanarak, gençliğindeki gibi yeniden aristokrasiye yakınlık duymaya başlamış. Zaman zaman Mussolini’ye duyduğu hayranlığı dile getirmiş (Ezra Pound etkisi?).

1937 yılında Pablo Neruda’ya, Faşizme karşı Cumhuriyetçileri desteklediğini bildirmiş.

1910-1918 arası onun Modernizme geçiş aşaması olarak tanımlanıyor. 1925 yılında otomatik yazım denemelerini yayımlamış. 1908 tarihli Şiir ve Gelenek adlı makalesinde üslubun, sözcükler kadar olayların dizilişinde de gözleneceğini belirtmiş. Yirminci yüzyılın en önemli simgeci şairlerinden biri sayılıyor. Şiirde geleneksel biçimlerden vazgeçmeyen, ama ‘şairane’ süslerden arındırdığı, yalın, lirik şiirler bıraktı ardında.

1939 yılında Fransa’da öldü. Cenazesi 1948’de İrlanda Deniz Kuvvetleri’nin zırhlısı ile İrlanda’ya getirildi ve Sligo’da toprağa verildi.

 

Kendilerini Sularda Hayranlıkla Seyreden Yaşlı Adamlar

Yaşlı, çok yaşlı adamlardan duydum,
Her şeyin değiştiğini
Ve yitip gittiğini birer birer.
Pençe gibiydi elleri, su boylarındaki
Dikenli ağaçlar gibi.
Bükülmüştü dizleri.
Yaşlı, ama çok yaşlı adamlardan duydum,
Güzel olan ne varsa yitip gidermiş,
Sular gibi.

W. B. Yeats

 

Yararlanılan Kaynaklar:

  • Her Şey Ayartabilir Beni, W. B. Yeats, Helikopter, Türkçesi Cevat Çapan
  • 20. Yüzyıl Edebiyat Sanatı, Yayına Hazırlayan Prof. Dr. Hüseyin Salihoğlu, İmge Kitabevi
  • Edebiyattan Pek Anlamam, Kenneth C. Davis, Jenny Davis, NTV Yayınları