Etiket arşivi: Cezayir

Libya 49 Fizan ve Metkanduş Vadisi

  • Gıdamis’ten sabah ayrıldık. Yağmurlu bir havada 13 saat içinde Karyat-Sebha-Germe yolunu yaptık.
  • Sebha, Fizan’ın merkezi. 11. yüzyıldan beri kervan yollarının geçtiği işlek bir nokta. Günümüzde de bir ticaret ve taşımacılık merkezi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Ertesi sabah Metkanduş Vadisi’ne gitmek üzere 4x4’lerle Fizan Çölü’nü geçtik.
  • Tarihçi Heredot, Fizan’dan Garamantlar’ın Ülkesi diye söz eder. MÖ 19’da Romalılar bölgeyi kendilerine bağladılar. Bir dönemde Vandal istilasına uğrayan bölge, 666 yılında Araplar tarafından alındı ve halkı Müslüman oldu.
  • 1842’de Osmanlı İmparatorluğu’na bağlandı. Senusiye Tarikatı bölgede tekkeler kurarak en etkili güç haline geldi. Önce Afrika’nın Ekvator bölgesinden yayılan Fransızlar, 1911’de de İtalyanlar bölgenin egemeni oldu. 1912’de Osmanlı-İtalyan Savaşı’nı sona erdiren Ouchy (Uşi) Antlaşması ile Fizan İtalyan egemenliğindeki Trablus ve Berka ile birleştirildi. 1951 yılında ilan edilen Birleşik Libya Krallığı altında Fizan bir eyalet oldu.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Metkanduş artık var olmayan, kurumuş bir nehrin adı.
  • Vadi’nin Messak Settafet bölgesinde bulunan prehistorik kaya sanatı gerçekten görülmeye değer: Çok geniş bir alana yayılıyor, pek çok çizim var.
  • MÖ 8500’lerde tropik bir iklimi olan Sahra’nın MÖ 4000’li yıllarda çöl olduğu biliniyor.
  • Çizimler, kumtaşı oyularak yapılmış. Daha sonra parlatmak için üzerleri zımparalanmış ve şu anda kireçtaşının içinde bulunmayan mineraller içeren koyu renk bir vernik ile mikron kalınlığında kaplanmış. Demir ve manganez oksidin 5000 yıl önce, iklim daha nemli iken bölgede bulunduğu düşünülüyor. Figürlerin önce çizildiği, sonra oyulduğu sanılıyor.
  • Kaya oyma resimlere petrogrif deniyor.
  • Resimler, MÖ 2000’lere tarihleniyor.
    Güney Fransa’da bulunan Chavet Mağarası’nda 32 bin yıllık olduğu tahmin edilen insan yapımı resimlerle dolu mağaranın, ayinler ve saklanmak için kullanıldığı düşünülüyor. İspanya’daki Altamira Mağarası ise 16 bin yıllık resimlere ev sahipliği yapıyor.
  • Resmedilmiş hayvanların çoğu Sahra’nın kuzeyinde bulunmayan hayvanlar.
  • Bir şey iyi taklit edilirse ona ulaşılabileceği inancı vardır. İyi av resmi çizersen, avın iyi olur, diye inanılmıştır. Ama buradaki resimlerin çok azı av ile ilgili. Burada anlatılan hikaye çözülebilmiş değil. Belki sembolik, belki dini inanç var anlattıklarında? Çizimlerin hangi koşullarda, kimler tarafından yapıldıkları da bilinmiyor.

 

Kaya oyma resimlerden bazılarının fotoğraflarını paylaşıyoruz.

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Uzmanlar bu tabloya Savaşan Kediler adını vermişler. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Uzmanlar bu tabloya Savaşan Kediler adını vermişler.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Akakus Dağı ve Metkanduş Vadisi çevresindeki duvar resimlerinin, kaya oyma resimlerin ve yazıların Cezayir’in Tasili Dağı’nda da uzantısı görülüyor. Bu yazılar günümüzde Berberiler ve Tuaregler tarafından kullanılan Tıfinagh yazılarıdır.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Görebildiğimiz kadarıyla çizimler içinde insan figürü barındıran bir tek bu vardı. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Görebildiğimiz kadarıyla çizimler içinde insan figürü barındıran bir tek bu vardı.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

 

 

Libya 48 Tuaregler

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Libya halkının etnik unsurlarını öncelikle; Araplaşmış Berberiler, Türkler, Saf Arap ve çöl kabilelerinden oluşan Bedeviler ile Tuaregler oluşturmaktadır.
  • Berberi dillerinden birini konuşan Tuaregler sadece Libya’da değil, Cezayir, Mali, Nijerya’ya uzanan geniş bir alanda yaşarlar. Tuaregler, Berberilerle akraba değiller. Toplam nüfuslarının 800 bin olduğu tahmin ediliyor. Libya’daki nüfusları 17 bin idi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Tuaregler bağımsız bir siyasi örgütlenmeye sahiplerdi. Kuzey Tuaregler çoğunlukla çölde, Güney Tuaregler ise daha çok step ve savanlarda yaşarlar. 1980’lerde yaşanan kuraklık, Güney Tuaregler’in sayısının azalmasına ve hayvancılığa dayalı geleneksel yaşam biçimlerinde değişikliklere yol açmıştır.
  • Geleneksel Tuareg toplumu, soylular, din adamları, vasallar (toprak sahipleri), zanaatkarlar ve eskiden köle olan işçilerden oluşan sınıflara ayrılmıştır. Geleneksel olarak çadırlarda yaşarlar. Güneyde beşik tonozlu keçe çadırlar yaygındır. Geleneksel çadırları kırmızı deri çadırlardı. Günümüzde naylon çadırlar geleneksel olanın yerini almıştır.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Silahları, iki yanı keskin kılıçlar, kamalar, demir mızraklar ve kösele kalkanlardır. Yetişkin erkekler kadınların, yabancıların ve evlilik yoluyla akraba oldukları kişilerin yanında mavi bir peçe takarlardı. Bu yüzden onlara Mavi Adamlar da denirdi. Ama bu gelenek, kentleşmeyle birlikte yok olmuştur.
  • Tuaregler arasında eski Libyalıların kullandıklarına benzer bir yazı olan tıfinag hala kullanılmaktadır.
  • Bunlar çok sert bir halk. Gıdamis 1810 yılında Osmanlı idaresine geçmiş ama 1874 yılına kadar bir Osmanlı kenti olmamış. 1911 yılında ülkeye gelen İtalyanlar da şehri tam anlamıyla 1924 yılında ele geçirebilmişler.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Deveyi yönetmekte çok ustalar, ritim duyguları çok güçlü.
  • Tuaregler’de en önem verilen şey adalet. Adalette en önemli husus eşit su kullanımı. Adaletli su dağıtma sistemine El Kaduz deniyor.
Libya’da hemen herkesin kullandığı, baş ve omuzlarını örten; yazın güneşten, kışın soğuktan, rüzgar ve kumdan koruyan örtüye havli deniyor. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Libya’da hemen herkesin kullandığı, baş ve omuzlarını örten; yazın güneşten, kışın soğuktan, rüzgar ve kumdan koruyan örtüye havli deniyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Libya’da ayrıca az sayıda Sahra altı siyahlarından olan Sahiller ile Tobular da mevcut. Ayrıca ülke çok sayıda Orta Afrika’dan göçmen barındırmakta ve çok sayıda Mısırlı göçmen ülkede yaşamaktaydı. 2011′de tahminlere göre 60.000 Bangladeşli, 30.000 Çinli, 30.000 Filipinli Libya’da çalışmaktaydı. Libya’da yaşayan Türk vatandaşlarının sayısı yaklaşık olarak 25.000 idi. Ataları Türk olanların sayısı ise 80.000 olarak tahmin edilmekteydi.

 

 

Libya 47 Gıdamis 4

Gıdamis evinde öğle yemeği yiyoruz. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Gıdamis evinde öğle yemeği yiyoruz.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Zengin evlerinde sadece iki kez kullanılan, qubba denen odalar varmış. Bu oda, evlilik töreni ve evin beyi öldüğünde karısının misafirleri kabulünde açılırmış.
  • Ortak silolar 600-700 yıl önceden kalmış. Tahılın saklandığı odaların duvarına açtıkları delikten içeri ateş sokarak içerdeki oksijeni yakar, sonra deliği kapatarak içerdeki tahılı uzun yıllar bozulmadan saklarlarmış. Tahılı kullanmak istediklerinde duvarı yıkarlarmış. Böylece tehlikeli zamanlarda sıkıntı çekmezlermiş.
Evin dekorasyonu tamamen kadına ait. Evin tavanı çok yüksek. Evin içinde birçok yarım katlar var. Sürekli merdiven inilip çıkılıyor. Dekorasyon tabandan tavana devam ediyor. Her şey çok renkli, renkler Gıdamis renkleri. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Evin dekorasyonu tamamen kadına ait.
Evin tavanı çok yüksek. Evin içinde birçok yarım katlar var. Sürekli merdiven inilip çıkılıyor. Dekorasyon tabandan tavana devam ediyor. Her şey çok renkli, renkler Gıdamis renkleri.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Yemeğimizi yer sofrasında yiyoruz. Yemekler lezzetli. Bazlama üzerine konan oğlak eti kızartması Libya’da en prestijli yemek. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Yemeğimizi yer sofrasında yiyoruz. Yemekler lezzetli. Bazlama üzerine konan oğlak eti kızartması Libya’da en prestijli yemek.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Trablus’ta, Cemahiriye Müzesi’nde bir Gıdamis evi rekonstrüksiyonu vardı. Bence evi epey sade tutmuşlar. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Trablus’ta, Cemahiriye Müzesi’nde bir Gıdamis evi rekonstrüksiyonu vardı. Bence evi epey sade tutmuşlar.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Cemahiriye Müzesi’nde Gıdamis evlerinden birine ait palmiye ağacından yapılma bir ev kapısı da sergileniyordu. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Cemahiriye Müzesi’nde Gıdamis evlerinden birine ait palmiye ağacından yapılma bir ev kapısı da sergileniyordu.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Yemekten sonra otelimizde biraz dinlenip, çölde Tuareg gösterisini izlemek üzere 4x4’lerle yola çıkıyoruz. Tunus-Cezayir-Libya sınırının kesişim noktasına yakın, Roma’nın en güney noktası olan Ras el Gul Vadisi’ne gidiyoruz. Burada bir Roma kalesinin kalıntıları var.
Vadide namaz kılanlara rastlıyoruz. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Vadide namaz kılanlara rastlıyoruz.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

 

 

Libya 15 Kaddafi Sonrası 2 Kaddafi Ailesi

  • 2011 yılında yaşanan iç savaştan sonra Kaddafi’nin eşi Safiye Kaddafi, 29 Ağustos 2011 tarihinde isyancılar başkent Trablus’u ele geçirdikleri sırada, kızı Ayşe ve üvey oğlu Muhammed ile birlikte Cezayir’e geçti. Safiye Kaddafi’nin şu anda Cezayir’de turistik bir kasabada iyi korunan bir villada yaşadığı düşünülüyor. Cezayir hükumetinin Safiye Kaddafi’ye Libya ile ilgili işlere karışmaması ve bu konularla ilgili hiçbir açıklama yapmama koşulu getirdiği söyleniyor.
  • Muammer Kaddafi’nin sekiz öz, iki de evlatlığı vardı.
  • Muammer Kaddafi’nin en büyük çocuğu, birinci eşi Fethiye’den doğma oğlu Muhammed Kaddafi, Libya Olimpiyat Komitesi Başkanı ve Libya Telekom’un da Yönetim Kurulu Başkanı idi. Bu şirket ülke çapında tüm iletişim ağını elinde bulunduruyordu. Muhammed Kaddafi hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi savcıları tarafından getirilmiş bir suçlama yok. Ayaklanmayı bastırma çabalarında önemli bir rolü olmadığı düşünülüyor. Cezayir’de sürgünde.
Muammer Kaddafi’nin tek kızı Ayşe, belki de politika ile en ilgili çocuğu. Avukat. 2004'te Saddam Hüseyin'in savunmasına katıldı. Ayşe'ye, annesi ve ağabeyiyle birlikte, Cezayir iltica hakkı verdi. Cezayir'e sığındıktan üç gün sonra doğum yaptığı ve bir kızı olduğu açıklandı. Kızına annesi Safiye’nin adını verdi. Ayşe, siyasi faaliyetlere karışmaması konusunda titizlenen Cezayir hükumetinin sıkı takibi altında olmasına rağmen, bir Suriye televizyonuna çıkarak Libyalıları yeni yönetime karşı ayaklanmaya çağırdı. Ayşe bir de Nick Kaufman adında bir İsrailli avukat tutarak babasının ölümünün araştırılması için Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne başvuru yaptı. Libya medyasında yer alan haberlerde, Ayşe Kaddafi'nin bir futbol maçında yeni Libya takımının kendisini temsil etmediğini söyleyerek Cezayir takımını desteklediğini yer aldı. Ayşe’nin, Muammer Kaddafi’nin gözdesi olduğu biliniyor. Fotoğraf: www.milliyet.com.tr

Muammer Kaddafi’nin tek kızı Ayşe, belki de politika ile en ilgili çocuğu. Avukat. 2004′te Saddam Hüseyin’in savunmasına katıldı. Ayşe’ye, annesi ve ağabeyiyle birlikte, Cezayir iltica hakkı verdi. Cezayir’e sığındıktan üç gün sonra doğum yaptığı ve bir kızı olduğu açıklandı. Kızına annesi Safiye’nin adını verdi. Ayşe, siyasi faaliyetlere karışmaması konusunda titizlenen Cezayir hükumetinin sıkı takibi altında olmasına rağmen, bir Suriye televizyonuna çıkarak Libyalıları yeni yönetime karşı ayaklanmaya çağırdı. Ayşe bir de Nick Kaufman adında bir İsrailli avukat tutarak babasının ölümünün araştırılması için Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne başvuru yaptı. Libya medyasında yer alan haberlerde, Ayşe Kaddafi’nin bir futbol maçında yeni Libya takımının kendisini temsil etmediğini söyleyerek Cezayir takımını desteklediğini yer aldı. Ayşe’nin, Muammer Kaddafi’nin gözdesi olduğu biliniyor.
Fotoğraf: www.milliyet.com.tr

  • Petrol endüstrisinde çalışan Anibal Kaddafi’nin 2005 yılında Paris’te hamile kız arkadaşını feci bir şekilde dövdüğü iddia edildi. Lübnanlı Hristiyan bir fotomodel ile olan evliliği, Kaddafi yönetiminin sona erdirilmesine kadar gizli kalmıştı. Çift Cenevre’deki lüks bir otelde iki çalışanı dövdükleri gerekçesiyle tutuklanmışlar, iki gün sonra kefaletle serbest bırakılmış, hizmetçilere tazminat ödenmesinden sonra suçlamalar geri çekilmişti. Bu olay, İsviçre ile Libya arasında büyük bir diplomatik krize neden olmuş, Libya İsviçre mallarını boykot etmiş, Bern’deki diplomatlarını geri çekmiş, Libya İsviçre’ye petrol sevkiyatını durdurma ve bu ülkedeki banka hesaplarını kapatma kararı almış, Muammer Kaddafi  İsviçre’nin lağvedilmesi ve topraklarının Almanya, Fransa ve İtalya arasında paylaşılması çağrısında bulunmuş, İsviçre Cumhurbaşkanı 2009′da Trablus’a gidip Kaddafi’den özür dileyince ülkesinde tepkilere hedef olmuştu. Ülkesinden kaçmayı başaran Anibal, 2015 yılında Lübnan’da 1978 yılında ortadan kaybolan Musa el-Sadr ve iki arkadaşı hakkında bilgi almak amacıyla kaçırılıp serbest bırakılmıştı.
  • Babasının iktidarı döneminde bir tugaya komuta eden Hamis Kaddafi Bingazi’deki protesto eylemlerine yönelik uyguladığı şiddetle gündeme gelmişti. Hamis Kaddafi, devrim sürecinde özellikle Zaviye, Trablus ve Misrata kentlerinde muhaliflere yönelik operasyonların başındaki isim olarak biliniyordu. Hamis Kaddafi’nin ölüm haberi, Muammer Kaddafi’nin 20 Ekim 2011′de öldürülmesinin üzerinden tam bir yıl geçtiği güne denk geldi.
Babasına muhalefet ederek 2006 yılında ülkesini terk etmiş ve London School of Economics'de eğitim görmüş olan, Kaddafi'nin ikinci eşinden doğan çocuklarının en büyüğü olan Seyf el-İslam Kaddafi’nin daha modern bir Libya istediği konuşulmuştu. Dünya onu 20 Şubat'ta ülkedeki huzursuzlukların baş gösterdiği tarihte ekranlarda gördü. Muhalifleri terörist ilan etti ve ülkesine reform sözü verdi. Kaddafi'nin yerine geçeceğine kesin gözüyle bakılan oğlu Seyf el-İslam, babasının ölümünden bir ay sonra Nijer'e kaçmaya çalışırken çölde yakalandı ve Libya'daki dağlık Zintan kasabasında cezaevine kondu. Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi, kendisini insanlığa karşı suç işlemekten yargılamak isterken, Libya yetkilileri de mutlaka Libya'da adalet önüne çıkması gerektiğini söyledi.  Başkent Trablus'ta onun için basketbol sahası da olan modern bir tesis hazırlandığı, hatta özel aşçısının bile olacağı yolunda haberler çıkmıştı. 2015 yılında Seyf el-İslam, eski Başbakan Mahmudi, istihbarat şefi Senusi, Dış Güvenlik Teşkilatı Başkanı Buziyd Durda gibi rejimin sembol isimlerinin de aralarında bulunduğu 37 kişi, 17 Şubat 2011'de başlayan halk ayaklanmasında "gösterileri şiddet kullanarak bastırmak ve göstericileri öldürmek, köy ve şehirleri kuşatma altına almak ve kamu mallarını zarara uğratmak nedeniyle idam cezasına çarptırıldı. Fotoğraf: libyasos.blogspot.com

Babasına muhalefet ederek 2006 yılında ülkesini terk etmiş ve London School of Economics’de eğitim görmüş olan, Kaddafi’nin ikinci eşinden doğan çocuklarının en büyüğü olan Seyf el-İslam Kaddafi’nin daha modern bir Libya istediği konuşulmuştu. Dünya onu 20 Şubat’ta ülkedeki huzursuzlukların baş gösterdiği tarihte ekranlarda gördü. Muhalifleri terörist ilan etti ve ülkesine reform sözü verdi. Kaddafi’nin yerine geçeceğine kesin gözüyle bakılan oğlu Seyf el-İslam, babasının ölümünden bir ay sonra Nijer’e kaçmaya çalışırken çölde yakalandı ve Libya’daki dağlık Zintan kasabasında cezaevine kondu. Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi, kendisini insanlığa karşı suç işlemekten yargılamak isterken, Libya yetkilileri de mutlaka Libya’da adalet önüne çıkması gerektiğini söyledi. Başkent Trablus’ta onun için basketbol sahası da olan modern bir tesis hazırlandığı, hatta özel aşçısının bile olacağı yolunda haberler çıkmıştı. 2015 yılında Seyf el-İslam, eski Başbakan Mahmudi, istihbarat şefi Senusi, Dış Güvenlik Teşkilatı Başkanı Buziyd Durda gibi rejimin sembol isimlerinin de aralarında bulunduğu 37 kişi, 17 Şubat 2011′de başlayan halk ayaklanmasında “gösterileri şiddet kullanarak bastırmak ve göstericileri öldürmek, köy ve şehirleri kuşatma altına almak ve kamu mallarını zarara uğratmak nedeniyle idam cezasına çarptırıldı.
Fotoğraf: libyasos.blogspot.com

  • Ulusal Güvenlik Danışmanı ve Libya ordusunda üst düzey bir komutan olan Mutaassım Kaddafi çok uzun yıllar Mısır’da yaşadıktan sonra ülkesine geri döndü. Uzun yıllar önce babasını alaşağı edip yerine geçeceği söylentisi dolaşıyordu. İsyancılar tarafından babasıyla aynı gün yakalandı ve isyancı güçlerce öldürüldü.
  • Hakkında çok fazla bilgi olmayan, bir dönem Almanya’nın Münih şehrinde öğrenci olarak yaşadığı bilinen, 2008 yılında Daily Telegraph gazetesinde, egzozundan çıkan yoğun gazdan dolayı, aracına el konulduğuna dair bir haber çıkan Seyf el-Arap Kaddafi, 2011′deki devrim sırasında öldürüldü.
  • Eski bir futbolcu olan El Saadi Kaddafi, 2011′de Libya İç Savaşı’nda Libya Özel Güçleri’nin başındaydı. Sahra çölünü aşarak komşu Nijer’e sığındı. Nijer, Libya’dan gelen iade taleplerini bir süre reddetmiş, Interpol hakkında kırmızı bülten çıkartmış, 2014’te Nijer’de tutuklanarak  Libya’ya iade edilmişti.
  • Muammer Kaddafi’nin evlat edindiği kızı Hannah‘nın 18 aylıkken 1986 yılında ABD tarafından düzenlenen hava saldırısı sırasında öldüğü mü, yoksa doktor olup Trablus’ta bir hastanede çalıştığı mı doğru, halen bilinmiyor. Muammer Kaddafi’nin yeğeni Milad’ı da evlat edinmiş olduğu söyleniyor. Milad hakkında, Kaddafi’nin 1986’daki saldırıda hayatını kurtardığından başka bilgi bulunmuyor.

 

Libya 10 Kaddafi 3

  • Temmuz 1971’de Fas Kralı Hasan’ı devirme teşebbüslerine Libya destek verince iki ülke arasında siyasi ilişkiler kesildi.
  • Libya, 1972 yılında SSCB ile dostluk antlaşması imzalayan Irak ile siyasi ilişkisini kesti, Bağdat’taki elçisini çekti.
  • Kaddafi, Arap birliğinin gerçekleşmesi için Arap-İsrail anlaşmazlığının çözümünü bir şart olarak görmüyor, İsrail meselesinin halli için Arap birliğinin şart olduğunu düşünüyordu.
  • Kasım 1972’de Kaddafi kuzey ve güney Yemen devlet başkanlarını aralarındaki anlaşmazlığa son verip tek devlet halinde birleşmek üzere Trablus’a davet etti.
  • Kaddafi, yılın aylarına yeni isimler verdi.
  • Ordu mensubu olmayan halka da silah dağıtımı yapıldı.
  • Libyalı gönüllüler Suriye’ye gittiler, bir buçuk yıl kaldılar, kendilerine İsrail dahilinde harekette bulunma yetkisi verilmedi, ülkelerine geri döndüler.
  • Dışarıdan bakanlar için ülke, petrol, çöl ve tek bir adamdan ibaretti.
Fotoğraf: www.milliyet.com.tr

Fotoğraf: www.milliyet.com.tr

  • Ocak 1973’te Cezayir’de toplanan  dördüncü Tarafsız Ülkeler Konferansı’nda Libya, Akdeniz’de bulunan yabancı devlet donanmalarının hemen bu denizi terk etmelerini ve bu denize kıyısı olan ülkelerin topraklarındaki yabancı askeri üslerin tasfiye edilmesini istemiştir.
  • Haziran ve Eylül 1973’te Libya’da faaliyet gösteren petrol şirketlerinin hisse senetlerinin devletleştirildiği ilan edildi. Ekim 1973’te Libya, ilan edilmiş ham petrol fiyatlarını iki katına çıkarmaya karar verdi.
  • Kaddafi, Filistin davasının en büyük sorumlusu olarak gördüğü İngiltere’ye karşı İrlanda Kurtuluş Ordusu’na yardım ettiğini gizlememiştir.
  • Latin Amerika’ya, ABD’deki Hıristiyan ve Müslüman zencilere, Gana’ya, Eritre Kurtuluş Hareketi’ne Kaddafi’nin yardım gönderdiği biliniyor. Kaddafi, İslam’ın zayıfların korunmasını emrettiğini; yalnız Müslümanlara yardım edip diğerlerini reddetmenin Libya’yı Müslüman değil, fanatik yapacağını söylemiştir. Libya’nın Angola’daki ırkçı ve sömürgeci tutumları sebebiyle Portekizlilerle, ırkçı ve işkenceci tutumları nedeniyle Güney Afrika Cumhuriyeti ile ilişkisini kestiği biliniyor.
  • Kaddafi 1973 yılında bürokrasiye karşı mücadele; toplumsal ve siyasal alanda yeni bir örgütlenme; İslam düşüncesini benimsetmek amacıyla “kültür devrimi” başlattı.
  • Libya’nın kendine özgü bir sosyalist yönetim biçimi vardı. İç savaş öncesi tek siyasi parti Arap Sosyalist Birliği idi. Yetişkin yurttaşların hemen hepsi parti üyesi idi.
  • Ocak 1974’de Tunus ve Libya tek devlet halinde birleşmeye karar verdi. Tunus-Libya antlaşmasından 48 saat sonra Tunus Başbakanı Masmudi görevden alındı.