Etiket arşivi: Brexit

Milliyetçilik 8

  • Berlin Duvarı’nın yıkılması ile Sovyetler Birliği ve Yugoslavya’nın dağılması pek çok yeni devletin doğmasına yol açtı. Batı Avrupa’da da bağımsızlık mücadelesi veren ayrılıkçı hareketler var.
  • Sovyetler Birliği’nin yıkılışınıizleyen günlerde kimi tarihçiler, dünyanın, özellikle Avrupa’nın, 19. yüzyıla geri döndüğünü, bu asırda yaşanan nüfuz alanları mücadelesinin ve büyük devletlerin kışkırtmasının etkisindeki “milliyetçi güçler”in yeni savaşlar, yeni gerginlikler yaratabileceğine dikkat çekmişlerdi.
  • İspanya’da 17 özerk bölge vardır. 1979 yılında özerk olan Katalonya bunlardan biri. Katalonya, başşehri Barcelona, Gerona, Lérida ve Tarragona şehirlerini içine alan gölge. İki resmi dili var; İspanyolca ve Katalanca. Bağımsızlık yanlıları, Katalonya’nın ekonomik gücünün İspanya merkezi devleti tarafından sömürüldüğü görüşünde. İspanya GSYH’sının yaklaşık yüzde 20′si Barcelona kenti ve doğusundaki bölgeden karşılanıyor. Katalonya Özerk Yönetimi eski Başkanı Carles Puigdemont, 2017 yılında yapılan referandum sonucunda “Katalonya’nın bağımsız bir devlet kurma hakkını kazandığı” değerlendirmesini yaparken İspanya hükümeti ise Katalan hükumetinin tek taraflı düzenlediği bağımsızlık referandumunun hiçbir hukuki geçerliliği bulunmadığı görüşünde. Madrid, Puigdemont’u ayaklanmaya teşvik, devlete karşı isyanla suçluyor. Puigdemont ise tutuklanma tehdidi karşısında krizi Avrupa Birliği’ne taşıma amacıyla Brüksel’e sığınıyor.
  • 1936’dan itibaren General Franco iktidarı ile kimliği inkar edilenlerden olan Bask halkı 1660 yılında Fransa ile İspanya arasında bölünmüştü. Bask özerk bölgesi Bilbao, San Sebastian ve Biarritz şehirlerini kapsıyor. İspanya’nın Bask Bölgesinin bağımsızlığı için mücadele eden Bask Ayrılıkçı Hareketi ETA, 1962′de kuruldu, 1968 yılından itibaren silahlı mücadele verdi, 2011 yılında silah bıraktı. Bölgenin iki resmi dili var; Bask dili ve İspanyolca. Bask bölgesi ve ona bağlı Navarra özerk bölgesi, Madrid’e vergi ödemeyen tek özerk yapı. Ekonomik açıdan zayıf olan Basklar kendi vergi gelirlerini yönetiyor, Madrid’e sadece küçük bir ödeme yapıyor.

 

Fotoğraf: castlemortonprimaryschool.co.uk

Fotoğraf: castlemortonprimaryschool.co.uk

 

Galler’in simgesi kırmızı ejderha. Fotoğraf: Vikipedi

Galler’in simgesi kırmızı ejderha.
Fotoğraf: Vikipedi

  • Birleşik Krallık İngiltere, İskoçya, Kuzey İrlanda ve Galler’i kapsayan ülkedir. Bu ülkede yaşayan insanlara Britanyalı denir. 1603 yılında başlayan İngiliz-İskoç birlikteliği durulmayan bir beraberlik. Londra yönetiminin 2014 yılında referanduma izin vermesinin ardından düzenlenen halk oylamasında İskoçların çoğunluğu bağımsızlığa karşı oy kullandı. Ancak 2016 yılında Britanya’da AB üyeliğiyle ilgili düzenlenen referandumda İngiliz ve Galli seçmenin aksine İskoç ve Kuzey İrlandalı seçmen AB’de kalınmasından yana oy kullandı. AB’de kalmak isteyenlerin de Britanya ile birlikte otomatikman AB’den çıkmak zorunda olması üzerine İskoçya 2018 sonbaharında yeniden bağımsızlık referandumu düzenlemeyi planlıyor. Kuzey İrlanda‘nın bağımsızlığı için eylem yapan IRA ve IRA’nın siyasi kanadı Sinn Fein ile Britanya’nın ilişkisi de değişen düzeylerde sorunlu seyreden bir başka ilişki. Kuzey İrlanda Sinn Fein partisi de Brexit sonuçlarının ardından yapılan ilk açıklamada birleşik bir İrlanda için referandum yapılması gerektiğini söyledi.

 

 

Popülizm 2

  • Seçimlerde popülist partilere oy veren seçmenlerin korkular veya öfke, kızgınlık, hınç gibi duygularla hareket ettiği düşünülür, ama çoğu, tavırlarının duygularla şekillendiğini reddeder.
  • Popülist partileri destekleyen seçmen kitlesinin gelir ve eğitim durumuna bakıldığında, Avrupa’da sıklıkla sağ popülist partilere oy verenlerin çoğunlukla erkek olduğu, daha az kazandığı ve daha eğitimsiz olduğu; bu durumun ABD’de de geçerli olduğu ama Latin Amerika için aynı şeyin söylenemeyeceği ihtiyatla öne sürülür. Fransa ve Avusturya’daki popülist partiler o kadar büyümüşlerdir ki, herkese hitap eden siyasal parti profiline uymaktadırlar.
  • 1960’larda liberal aydınlara göre popülizm hoşnutsuzlar ve psikolojik olarak yurtsuzlar, kişisel olarak başarısız olmuşlar, toplumsal olarak yalıtılmışlar, mali olarak kendini güvende hissetmeyenler, eğitimsizler, görmemişler ve otoriter kişilikler için cazip bir ifade biçimiydi.
  • Popülist liderlerin düşük uzlaşmacı kişiliklere sahip seçmenleri harekete geçirmeyi sağladıkları için beklenmeyen başarılar kazanabildikleri düşünülür.
Fotoğraf: Genç Gazete

Fotoğraf: Genç Gazete

  • Popülist partileri desteklemeyenlerin gerçek halkın bir parçası olmadığı ima edilirken, gerçek halkın ahlaken saf ve iradi olarak mükemmel olduğu varsayılır.
  • Günümüz dünyasındaki gelişmeleri okurken kategoriler oluşturmak analitik değil, daha ziyade politik bir tavırdır.
  • Halkın sadece bir kesiminin gerçek halk olduğu popülizmin temel iddiasıdır, denir. Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi lideri Nigel Farage için, Brexit’in sonucu “gerçek halkın zaferi” dir. Donald Trump da başkanlık konuşmasında kendisinin Beyaz Saray’a çıktığı günü halkın, yeniden ulusun yöneticisi haline geldiği gün olduğunu söylemişti.
  • Popülist iktidarın üç özelliğini Princeton Üniversitesi’nde siyaset teorisi ve düşünce tarihi dersleri vermekte olan Jan-Werner Müller devlet aygıtını gasp etmek, yolsuzluk ve kayırmacılık yapmak ve sivil toplumu bastırmak için sistemli çaba göstermek olarak sıralıyor. Otoriter yöneticiler de aynı şeyleri yapıyorlar; popülistlerin farkı, kendi iradelerini halkın gerçek temsilcisi olduklarını söyleyerek meşrulaştırmaya çalışmalarıdır.
  • Amerika kıtasında popülizm ilerici ya da tabana dayalı bir hareket olarak görülür. Avrupa’da ise, sorumsuz siyasal önermeler, demagogluk ve siyasal kötülükler ile ilişkilendirilir.
  • Yunanistan’da SYRIZA ve İspanya’da PODEMOS adlı partiler sol popülizmin örnekleri olarak sınıflandırılır.
  • Tüm halk adına konuşan birisi olmadan popülizm olmayacağı, dolayısıyla bir halkın tek bir temsilcisinin olması gerektiğini savunmayan siyasetçilerin popülist olmadığı öne sürülür.
  • Antik Yunan ve Roma İmparatorluğu zamanından beri halk kelimesi en az üç farklı anlamda kullanılmıştır: Herkes olarak halk, Sıradan insanlar ve Bir bütün olarak ulus.
  • Bir siyasal aktör veya hareketin popülist olması için, halkın bir bölümünün halk olduğunu iddia etmesi; sadece kendisinin bu gerçek ve doğru halk ile özdeşleştiği ve onları temsil ettiğini ileri sürmesi gerekir. Asiller karşısında halkı savunmak popülizm değildir ama asillerin oraya ait olmadığını söylemek popülizmdir. Macaristan’daki aşırı sağcı popülist Jobbik Partisi için Çingeneler oranın parçası değildir.