Etiket arşivi: Beyin

Beyin Salatası 13

  •   Bir kişi, bir grup, bir rol gibi uyarıcılarla ilgili olarak yapılandırılmış bilişsel yapılar şemalardır. Yeni bilgilerimiz, yaşadıklarımız, görüp duyduklarımız belli bir şemayla uyumlu olduğunda, o şemaya ilişkin duyuşumuz pekişir.
İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından 2016 yılında düzenlenen 3. Tasarım Bienali’nde Galata Özel Rum İlköğretim Okulu’ndaki sergiden. Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu

İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından 2016 yılında düzenlenen 3. Tasarım Bienali’nde Galata Özel Rum İlköğretim Okulu’ndaki sergiden.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu

İsrailli hafıza ve zeka uzmanı Eran Katz, Doğan Kitap’tan çıkan Süper Hafızanın Sırları adlı kitabında, kadim bir Yahudi tekniğini hatırlama tekniği olarak kullandığını anlatıyor. Bu teknik, belli rakamlarla belli harfleri eşlemeyi, bunlardan kelimeler türetmeyi ve bu kelimelerden bir hikaye yaratmayı amaçlıyor.

Katz, yaş ve eğitim düzeyinden bağımsız olarak herkesin hafızasını geliştirebileceğini savlıyor.

Hatırlamak istediğimiz her şeyi görselleştirmeyi (görüntü, tat, acı, absürd vb) öneriyor. Bu şekilde oluşturulan kodlamanın unutulduğunu, geriye sadece gerekli bilginin kaldığını söylüyor.

Yenal Bilgici, 1990’larda hafıza şampiyonumuz Melih Duyar’ın da hafıza geliştirme tekniğinin aynı olduğunu yazıyor. (Hürriyet, 10 Aralık 2016.)

Cicero’nun (MÖ 106-43) kullandığı yöntemle, anlatmak istediğiniz her şeyi odanızdaki bir eşya ile eşleştirerek ve odanın içini düşünerek anlatmak istediğiniz her şeyi hatırlayabilirsiniz, diyor Katz.

 

 

Beyin Salatası 12

İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından 2016 yılında düzenlenen 3. Tasarım Bienali’nde Galata Özel Rum İlköğretim Okulu’nda yer alan Biz İnsan mıyız? adlı sergiden. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından 2016 yılında düzenlenen 3. Tasarım Bienali’nde Galata Özel Rum İlköğretim Okulu’nda yer alan Biz İnsan mıyız? adlı sergiden.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

 

 

Beyin Salatası 11

İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından 2016 yılında düzenlenen 3. Tasarım Bienali’nde Galata Özel Rum İlköğretim Okulu’ndaki sergiden. Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu

İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından 2016 yılında düzenlenen 3. Tasarım Bienali’nde Galata Özel Rum İlköğretim Okulu’ndaki sergiden.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu

Sergide, Taksi Şoförleri başlığı altında izleyiciye sunulan, Londra Üniversitesi Akademisi’nin 2011 yılında yayımladığı çalışma, insan beyninin şekil alabilirliğini ve yetişkinlikte yapısal olarak değişim gösterme özelliğinin olduğunun kanıtlandığını duyurmuş.

Çalışmada, Londra’daki taksi şoförlerinin Londra sokaklarını ezberlemeleri incelenmiş. Sınavı başarıyla geçen şoförlerin, beynin sinir hücrelerinin üretildiği arka hipokampus bölgesinde büyüme gözlemlenmiş.

Araştırma sonucuna göre, insan beyni, yetişkinlik döneminde bile, şekil almayı sürdürüyor, böylece kendini yeni görevlere adapte edebiliyor.

Beyin Salatası 10

Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu

Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu

İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından 2016 yılında düzenlenen 3. Tasarım Bienali’nde Galata Özel Rum İlköğretim Okulu’nda yer alan Biz İnsan mıyız? Başlıklı sergide beyne dair olan işler çok ilgimi çekmişti.

1 Beyin, 100 Milyar Nöron, 100 Trilyon Bağlantı adlı, ABD kaynaklı araştırmada sunulan nöronların üç boyutlu modellerinden ikisinin görseline yukarıda yer verdim.

Sergide, ABD’li araştırma kuruluşunun yeni veri görselleştirme biçimleri ve ürünleri sunuluyordu.

Geçtiğimiz yüzyılın sonunda sinirlerin birbirine değmediği, ama birbirlerine yakın olduğu ve sinirsel itkilerin ya da eylem potansiyelinin bir hücreden diğerine atladığı tespit edilmişti.

Bu bilgiyle, insan beynindeki 100 milyar sinir hücresi ve aralarındaki trilyonlarca bağ düşünüldüğünde sabit bir durumdan bahsedilemeyeceği netleşiyor.

 

Beyin Salatası 9 Nöral Budama

  • Yeni doğan bir bebeğin nöron sayısı bir yetişkininkiyle aynı. Ama bebekte nöronlar birbirinden oldukça farklı ve bağlantısız. Bir bebeğin beyninde saniyede yaklaşık iki milyon yeni bağlantı (sinaps) oluşuyor. İlk iki yılın sonunda bu sayı yüz trilyonu aşarak yetişkinlerin bağlantı sayısının iki katına ulaşıyor. Yaş ilerledikçe bağlantıların yarısı ortadan kalkıyor. Buna nöral budama adı veriliyor. Başarılı bağlantılar güçlenirken yararı olmayanlar budanıyor. Öğrenmeyen, yeni deneyimlerle zorlanmayan beyinlerde hücreler arası bağlantılar zayıflayıp kopuyor. Beyin ne kadar çok yeni şey öğrenir, zihinsel olarak zorlanırsa bağlantılar o kadar güçleniyor, nöronlar arası yeni bağlantıların oluşması yoğunlaşıyor, nöral ağlar artıyor.
  • Yeni beceriler/uğraşılar edinme, yeni sorumluluklar alma, sosyal etkinliklere katılma, fiziksel egzersizler, vicdanlılık, bir yaşam amacının olması, bulmaca çözme, kitap okuma, araba kullanma bilişsel rezervi koruyucu etki yapıyor. Başarının esas sırrı, sinir hücreleri arasındaki ağ yapısının kapasitesini yükseltmek.
  • Buna karşılık yalnızlık, kaygı, depresyon, acı, üzüntüye yatkınlık gibi olumsuz faktörler ise bilişsel gerilemeyi hızlandırıyor.
  • Sağlıklı bir yetişkinin beyninde 80 milyar civarında nöron var. Her birine ait ortalama on bin bağlantı olduğu göz önüne alınırsa, bağlantı sayısının bir katrilyonu geçtiği tahmin ediliyor.
Fotoğraf:bilimfili.com

Fotoğraf:bilimfili.com

  • Beyin dalgalarının ölçümlenmesi, beynin görüntülenmesi tekniği ile tüketicilerin satın alma davranışını etkileyen kriterlerin tespit edildiği çalışmalara  nöropazarlama deniyor. Bu teknik ile bilinç seviyesindeki değil, bilinç dışındaki tepkiler ölçülüyor.
  • Tüketici bir reklamı izlerken neresinden hoşlandı, reklamın neresi dikkatini çekti, neresini anlamakta zorlandı vb. hususlar tespit edilebiliyor.
  • Satın alma sürecinde hangi kriterlerin (ambalaj rengi, koku vs) etkili olduğu da bu yöntemle belirlenerek ürün satışlarında artış sağlanabiliyor.

 

Yararlanılan Kaynaklar

  • Nöropazarlama Türkiye Başkanı Yener Girişken 20.5.16 Hürriyet
  • Beyin, David Eagleman, Domingo Yayınları, 2016.